search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
FOTO’S: THEO BRUMMELAAR


MARKT ALGEMEEN


Boer kan vliegen of neerstorten


Denemarken krabbelt na de landbouwcrisis weer op en raakt meer in trek bij Nederlandse emigranten. Melk- veehouders en akkerbouwers moeten wel echte on- dernemers en managers zijn om succesvol te worden.


Door Theo Brummelaar N


a de crisis in 2008 en het na-ij- lende effect ervan staat de Deen- se landbouw nog steeds wat on- vast op z’n benen. De lage rente verbloemt dat het niet op alle bedrijven even goed gaat. Toch informeren Neder- landse boeren weer vaker naar de mogelijk- heden in Denemarken. De belangrijkste redenen: stikstof en Natura 2000-gebieden in eigen land, een ruim bedrijvenaanbod met lagere prijzen, een gelijkwaardig kli- maat én de afstand: Zuid-Denemarken ligt op 600 kilometer afstand van Utrecht. Boer- derij trok naar Jutland, reed van het Zuiden naar het Noorden, sprak met meerdere Deense boeren en bezocht emigratiebege- leider Siebe Jongsma van Danishfarms. “Je moet hier vooral een goede ondernemer/ manager zijn; scherp inkopen en goed om- gaan met personeel. Marges zijn klein en schulden zijn relatief hoog. Denemarken


biedt veel kansen, maar vraagt ook veel. Wie in Nederland geen goede ondernemer is, redt het hier ook niet.”


Oppassen met lenen


Jutland is de grootste Deense landbouw- regio en is gemengd (melkvee, varkens, akkerbouw). Verreweg de meeste melkvee- bedrijven bevinden zich in Zuid- en Mid- den-Jutland. In het Zuiden worden steeds vaker zetmeelaardappelen geteeld. Op het eiland Funen draait het vooral om varkens en akkerbouw (granen). Op het eiland Lol- land zijn suikerbieten dominant. In Denemarken is de gemiddelde leeftijd onder boeren vrij hoog. De komende vijf à tien jaar zullen er veel stoppers bijkomen. “Dat betekent echter niet dat al die extra grond verkocht zal worden”, zegt Jongsma. “Veel stoppers verpachten een deel van hun grond. Ook is er een tendens dat grote investeerders bedrijven met meer dan 500 hectare opkopen en grond en gebouwen


De Deense landbouw in cijfers


In Denemarken daalde het aantal melkvee- bedrijven tussen 2012 en 2018 fors, van 3.886 naar 2.555. De schaalvergroting zette in die periode stevig door. Niet eens zozeer qua hec- tares – nu gemiddeld 174 hectare per bedrijf – , maar wel qua aantal koeien. Een gemiddeld Deens veebedrijf had in 2018 maar liefst 202 melkkoeien. Dat waren er in 2012 nog 149. In de varkenshouderij nam het aantal


bedrijven minder snel af, van 2.653 (2012) naar 2.169 (2018). Opvallend hierbij: 30% heeft meer dan 200 hectare land; 10% zelfs


106


meer dan 400 hectare. Schaalvergroting is ook hier een feit, want de varkensstapel groeide tussen 2012 en 2018 licht. Er zijn nu 11,5 miljoen varkens, 1 miljoen zeugen en 2,6 miljoen biggen. De Deense akkerbouw is wat lastiger in


kaart te brengen, omdat bedrijven veelal gemengd zijn. Nagenoeg elk bedrijf teelt gra- nen. Daarnaast hebben dit jaar 1.792 bedrijven aardappelen in het bouwplan, 809 akkerbou- wers telen suikerbieten. Dat blijkt uit cijfers van Danmarks Statistik.


vervolgens verpachten.”


Een Deens voordeel is dat emigranten voor melkveebedrijven slechts 15 à 20% eigen vermogen hoeven mee te nemen. Al ligt dat percentage voor varkens- en akkerbouwbedrijven hoger: 35%. Vanwege de Deense ‘bubbel’ zijn banken stren- ger geworden en kijken ze nu ook naar


BOERDERIJ 105 — no. 28 (7 april 2020)


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124