search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
Door Stefan Essink


300.000 ha minder landbouwgrond


Sinds 1950 heeft 525.000 hectare landbouwgrond een andere bestemming gekregen. Bebouwing nam hierin het grootste aan- deel. Maar andere nieuwe ontwikkelingen claimen in verhoogd tempo steeds meer grond, tot 2050 nog eens 300.000 hectare.


H


et landbouwareaal krimpt. Sinds 1950 ging er 525.000 hectare af. En het gaat steeds sneller. In de periode van 1996 tot 2015 is het areaal ruim 5% kleiner geworden, blijkt uit


cijfers van het CBS.


Ruim de helft van die 125.000 hectare voor de land- bouw verloren hectares kreeg woningbouw als nieuwe bestemming. Iets meer dan de helft van de landbouw- grond in 2018 was grasland. Dit was in 1980 – nota bene op een 12% groter totaal areaal – nog 60%.


Strijd om grond zet voort


CBS-Landbouweconoom Cor Pierik herkent de toene- mende druk op landbouwgrond: “Steeds meer spelers bevinden zich op de grondmarkt en claimen ruimte, bijvoorbeeld voor natuurgrond, voor bebouwing en voor zon- en windparken.” Die trend zet zich de laatste jaren steeds sneller voort, vooral voor natuurontwikkeling. “Het ligt voor de hand dat landbouwgebied plaats moet maken, omdat dat de meest beschikbare ruimte bevat”, zegt onderzoeker Frank van Dam van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).


De vier grootste drijfveren die verder strijden om grond zijn: (1) verstedelijking, (2) investeringen in duur- zame energie, (3) klimaatmaatregelen en (4) aanleg en omvorming van natuur.


Verstedelijking: 16.750 hectare


De komende decennia neemt het aantal huishoudens fl ink toe. In 2050 zijn dat gemiddeld 750.000 extra huishoudens. De grote vraag is hoeveel ruimte die extra woningbouw inneemt in het landschap, aangezien de bouwlocatie- en dichtheid bepalende factoren zijn. Uitgaande van het gemiddelde – zo’n 30 woningen per hectare – zal tot 2040 naar schatting nog 13.000 hectare woongebied extra aan de rand van steden nodig zijn.


Duurzame energie: 58.875 hectare In 2050 moet 95% van de broeikasgasemissie – ten opzichte van 1990 – gereduceerd zijn. Om dit te bereiken zijn maatregelen opgesteld, waarvan opwekking van her- nieuwbare energie in de vorm van wind- en zonne-ener- gie de belangrijkste zijn. In 2050 zal 10.000 megawatt van windmolens op land moeten komen, en 57.500 megawatt van zonnepanelen van daken en parken. Een fl inke uitdaging, want vorig jaar produceerden windmo- lens 3.400 megawatt en zonnepanelen (90% op daken) 4.400 megawatt, volgens het CBS.


Extra windmolens en zonneparken vragen extra ruim- te, al valt dat bij windmolens nog mee. Naast een fi nan- cieel voordeel kan er onder windmolens nog geboerd worden, afgezien van de grond die de windmolen zelf inneemt. Dat is in totaal circa 0,4 hectare (55×75 meter) per molen. Uitgaande van de geschatte energiebehoefte in 2050 moeten er ruim 3.300 windmolens bijkomen. Dat betekent 1.375 hectare direct grondverlies. Zonnepanelen op daken of parken bepalen de grootte van de claim. In zonneparken liggen de panelen vaak dicht naast elkaar, waardoor een combinatie met landbouw moeilijk blijkt. Er worden wel onderzoeken gedaan en pilots uitgevoerd naar mogelijke combina-


BOERDERIJ 105 — no. 16 (14 januari 2020) 9


Bouwen in hogere dichtheden – 50 woningen per hecta- re – zal circa 8.000 hectare grond innemen. De groei in woningbouw betekent ook een toename van de benodigde ruimte voor infrastructuur en voorzie- ningen. Veranderend consumentengedrag speelt daarbij een belangrijke rol: steeds meer producten worden online besteld, waardoor meer distributiecentra en da- tacenters gebouwd worden. In de afgelopen tien jaar is dit areaal met 1.000 hectare toegenomen, en zal met 100 tot 150 hectare per jaar verder toenemen. Dit fenomeen wordt ‘verdozing van het landschap’ genoemd.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76