This page contains a Flash digital edition of a book.
Contact per post met het thuisfront, 8e (4e) Bataljon Regiment Stoottroepen, Nederlands-Indië, 1947.


gemaakt tussen directe geweldsver- wijzingen (60 procent), verwijzingen naar een directe gebeurtenis en indirecte verwijzingen (40 procent). Terwijl de directe geweldsverwij- zingen een goed beeld geven van de specifieke situatie waarin een soldaat zich bevond, ligt het belang van indirecte geweldsverwijzingen in het feit dat het een groter geheel schetst:


In nachtelijke schietpartijen en patrouilles zijn er in 5 dagen 4 man gesneuveld en 3 zeer zwaar gewond, verder nog een paar lichtgewonden.


Al is het aantal geweldsverwijzin- gen laag, de soldaten zijn opvallend open binnen de geweldsverwijzin- gen zelf. Al ontbreken gruwelijke beschrijvingen, er wordt zeer vaak een duidelijk beeld geschapen over de situatie waarin de schrijver zich bevond:


Op 31 december rukten we ’s avonds om zes uur de stad binnen. Veel tegenstand hebben we niet gehad, alhoewel de TNI een paar stevige stellingen had met 2 mitrailleurs. We hebben twee uur werk gehad om die knapen tot zwijgen te brengen. Zij schoten vreselijk; wonder boven wonder zijn we er goed afgekomen.


Al werd er open over een gewelds- situatie geschreven, de eigen rol daarin werd niet tot nauwelijks duidelijk. Zo werd er altijd in de wij-vorm geschreven. Actoren bin- nen een geweldsverwijzing zijn er nagenoeg niet. De vijand werd altijd als een groep benoemd, net als de Nederlanders. Pas als beken- den gewond of gesneuveld raakten, kwam het persoonlijke aspect aan bod. Het thuisfront wist de precieze rol van de schrijver binnen het con- flict dus niet. Deze onpersoonlijke schrijfwijze werd versterkt door de afwezigheid van emoties zoals angst, woede, opluchting en ver- driet. Toch zullen deze emoties aan- wezig zijn geweest. Wellicht wilde de soldaat niet alleen het thuisfront beschermen tegen deze emoties, maar probeerde hij zichzelf hier ook zo min mogelijk mee te confronte- ren. Met betrekking tot het tijdsverloop werden de soldaten niet opener bin- nen de correspondentie. Wat opvalt, is dat het aantal geweldsverwij- zingen redelijk gelijkloopt aan het toe- en afnemen van de strijd. Via de correspondentie krijgt het thuisfront dus indirect een gefilterd en geneu- traliseerd beeld van de intensiteit van het strijdtoneel.


Achtergebleven oorlog De soldaten schreven niet open over geweld naar het thuisfront. Zij wil- den het thuisfront niet ongerust maken. Zij lieten dan ook nooit het achterste van hun tong zien. De ver- schrikkelijke ervaringen die zij meemaakten, bleven achterwege binnen de correspondentie. Veelal zal het thuisfront het echte leven van de soldaat in Indië niet te weten zijn gekomen, zowel tijdens de jaren veertig, als daarna, aangezien wei- nig veteranen hierover spraken. Inmiddels is er een betere voorstel- ling te maken van de ervaringen van deze jonge Nederlandse soldaten via gepubliceerde memoires en dagboe- ken. Voor een deel is de oorlog ech- ter achtergebleven in Nederlands- Indië of nog aanwezig bij de vetera- nen zelf.


Thijs de Moor heeft geschiede- nis gestudeerd aan de Universi- teit Leiden. Tijdens zijn master Kolonisatie en globalisatie heeft hij zich bij zijn afstuderen op de Indonesische onafhan- kelijkheidsoorlog geconcen- treerd.


maart 2016 53


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65