This page contains a Flash digital edition of a book.
Zeus E


uropa was een meisje dat door de Griekse oppergod Zeus werd ontvoerd en ver- kracht. Het gevolg was de


geboorte van de Kretenzische koning Minos, de stamvader van de oudste beschaving van het naar dat meisje genoemde werelddeel. Geen wonder dat de landen van Europa, inclusief die van de Europese Unie (EU), een heel wat indrukwekkender cv van militaire tegenwerking dan samenwerking kun- nen overleggen. Des te meer reden om heel blij te worden van militaire samen- werking van landen van de EU. Maar waarom zouden juist zij tot samenwer- king besluiten? Waarom zou Nederland wel militair met Finland samenwerken, maar niet met Noorwegen; een land dat aan iedere definitie van ‘Europa’ vol- doet, maar geen lid is van de EU waar- door op de landkaart van de unie Scan- dinavië nogal lullig oogt. De reden zou zijn dat de EU een aantal waarden en normen omarmt, zoals democratie en vrijheid van meningsuiting – die ove- rigens ook Noorwegen en Zwitserland kenmerken. Het is echter zeer de vraag of die met militair geweld zijn hoog te houden. Dat ze nauwelijks op die wijze zijn te exporteren, hebben de afgelopen decennia genoegzaam geleerd, met vele gevallen van peace enforcing frustra- tion bij veteranen tot gevolg. Dat ook de EU ervan doordrongen lijkt dat inmenging in, laat staan het begin- nen van, een oorlog niet altijd tot een betere en veiligere wereld leidt, blijkt wel uit de soorten samenwerking die het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid formuleerde, zoals ‘con- flictpreventie’, ‘crisisbeheersing’, ‘ont- wapening’ en ‘stabilisering’. Dat klinkt allemaal weinig martiaal en ademt de sfeer van de te verdedigen levensaard. Maar als we naar de lidstaten kijken, wordt het toch lastig om de ‘verlich- tingsidealen’ als argument te gebruiken, al is dat wel wat juist een ‘Nederlandse Marokkaan’ als schrijver Said El Haji doet. Door de Europese democratische


Viewpoint Van Bergen


Foto: Birgit de Roij


Dr. Leo van Bergen is geboren midden in het non-militaire jaar 1959. Deson- danks heeft het thema 'oorlog' altijd zijn historische belangstelling gehad, waarbij zijn aandacht vooral uitgaat naar de medische gevolgen. Op dat ter- rein wordt hij internationaal als autori- teit erkend. Hij schreef Zacht en eervol, over het lijden en sterven in de Eerste Wereldoorlog.


Zijn democratie en vrijheid van


meningsuiting met


militair geweld hoog te houden?


staatsvorm en de er heersende vrijheid van meningsuiting voelt hij zich ook meer solidair met de doden in Parijs dan met de doden in Beiroet.


Maar in Hongarije en Slowakije en naar te vrezen valt binnenkort ook in Polen, is van democratie en vrijheid van meningsuiting weinig meer over. Het recht op privacy wordt in zo’n beetje alle landen geschonden. LGTB-rechten dan maar? Daar moeten ze in Italië en de lidstaten van het voormalige Oost- blok maar weinig van hebben en in Frankrijk protesteerden honderddui- zenden tegen het homohuwelijk. Maar ook hier worden zij pas zo kort omarmd dat van ingezonken normen en waar- den nauwelijks kan worden gesproken. Bovendien worden zij zo hartstochtelijk en alom onderschreven dat het onge- loofwaardig wordt. Voor velen lijken zij eerder een instrument dat aangegrepen kan worden om een feestje te bouwen én om te laten zien hoe goed zij zijn en dus hoe slecht degenen die deze rech- ten (nog) niet omarmen. Het is dan ook minder opmerkelijk dan het lijkt dat juist een transgender als Maxim Febru- ari bijna wanhopig concludeert dat niet democratie en vrijheid van meningsui- ting, maar hypocrisie en etnocentrisme de gedeelde normen en waarden zijn. Dit lijkt helaas ook op de militaire samenwerking van toepassing. Met de levensaard wordt de militaire samen- werking weliswaar verdedigd, maar zij is toch echt het gevolg van financieel- economische motieven. Afzonderlijk hebben de lidstaten minder geld te besteden aan defensie en van samen- werking kan een impuls uitgaan voor hun wapenindustrieën. De hoogdra- vende morele verontwaardiging bij schendingen van ‘onze normen en waarden’ elders contrasteert daardoor behoorlijk met de koopmansgeest die de beurs moet vullen. Dit leidt er bijvoor- beeld toe – en leidt er al decennia, zo niet eeuwen toe – dat de al dan niet samenwerkende militairen van de lan- den van de EU vechten tegen strijders die, evenals zij, gebruikmaken van Nederlandse, Europese, Westerse wapens, met alle weinig plezante gevol- gen van dien.


maart 2016 13


Column


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65