This page contains a Flash digital edition of a book.
verteld Frank Scharff. Foto: Birgit de Roij


de andere wetenschapper, dat gaf veel frictie en er ontstonden ruzies. Ons mariniers viel dat zwaar tegen.” Hij her- innert zich ook nog dat de wetenschap- pers na een zware werkdag in de tropen zo met hun kleren aan in bed doken. “Smerig. Wij mariniers gingen altijd eerst baden in de rivier.” Scharff liep samen met een andere marinier de pendeldiensten met spul- len en voedsel van het ene naar het andere bivak. Maar omdat hij altijd springstof bij zich droeg – de springstof droeg hij in een aparte tas op zijn rug en de detonators op zijn borst – bleven heel wat mannen maar wat graag uit zijn buurt. “Ze waren als de dood voor mij”, vertelt hij lachend. Hij gebruikte de TNT vaak niet alleen op aanwijzing van de geologen om rotsen op te blazen, maar bijvoorbeeld ook om te vissen. “Gooide ik een blokje TNT in het water en dan kwamen ze vanzelf bovendrij- ven.” Als grap had hij ook eens stiekem een paar meter vuurkoord in een met regenwater volgelopen zinkgat gegooid, daar ging het water van borrelen, als zou het een vulkanische reactie zijn. Scharff lacht ondeugend: “Ik heb die wetenschappers mooi in de maling kunnen nemen, die gingen meteen heel serieus en paniekerig met thermometers aan de slag.”


Metingen Scharff werd op een gegeven moment aangewezen om de antropoloog in het gezelschap van wetenschappers te assisteren bij de metingen die hij bij Papoea’s uitvoerde. Ogen, oren, schedels, lichaamslengte, maar ook borsten werden gemeten en beschre- ven. “Ik moest dan van de borsten de vorm opschrijven, of ze hemisferisch, conisch of antropisch waren. Ik heb van mijn leven nooit zoveel blote borsten gezien”, vertelt hij met een ondeugende twinkeling in zijn ogen. Hij kon het ook goed vinden met de Papoea’s en zij waren hem dankbaar als hij met zijn karabijn weer eens op vogels joeg. “Ik had een grote exotische vogel uit


de lucht geschoten, maar voordat ik er bij was, hadden de Papoea’s hem al helemaal uit elkaar geplukt, voor de maaltijd en de veren, die droegen zij als versiersels.” Ook joeg hij met zijn karabijn op wilde zwijnen en grote loopvogels, de Papoea’s waren er gek op. “Ze aten sowieso alles. Een keer werd mij een pisangblad vol dikke witte maden aangeboden, ik kreeg toen van mijn commandant de dienstorder om het op te eten.” Hoe dat smaakte? Het verwrongen gezicht dat hij hierbij trekt, spreekt boekdelen. Zelf aten Scharff en de mariniers voornamelijk corned beef, gedroogde uien en zoute vis. Dan kook- ten ze altijd meer dan nodig was, zodat ze de Papoea’s ook wat konden toestop- pen, hoewel ze van de expeditieleiding eigenlijk geen eten weg mochten geven. In tegenstelling tot de wetenschappers, die zich ten aanzien van de Papoea’s autoritair gedroegen, kon Scharff goed met ze opschieten. Vooral met zijn koe- rier, met wie hij altijd de ‘knokkelgroet’ deed. Een keer zag hij zich samen met sergeant De Wijn omringd door een groep vijandige Papoea’s met speren en in oorlogskleuren, maar dat was met spiegeltjes en kralen en het geven van een bijl meteen opgelost. “Onze uzi was ook ontoereikend geweest, voordat je je wapen had doorgeladen, was je al ver- anderd in een stekelvarken.” Op een gegeven moment was er sprake van dat de Julianatop beklommen zou worden, maar de mariniers mochten niet mee. Dat was volgens Scharff alleen voorbehouden aan ‘hooggeplaats- ten’. Ondertussen vroegen de mariniers zich af waar die hele expeditie nou eigenlijk toe diende. Scharff: “Dan ston- den ze de hele dag met zo’n hamertje op stenen te slaan. Ik dacht in het begin dat ze naar goud zochten, naar uranium of olie. Ze hebben ons in ieder geval nooit verteld wat ze zochten, wij wer- den overal buiten gehouden. Maar het was wel opvallend dat scheepsbouwer Verolme met veel geld is bijgesprongen toen de expeditie in geldnood kwam.” Een paar maanden later keerde de expe-


maart 2016 45


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65