This page contains a Flash digital edition of a book.
Trekproef Steentoets


Alle gecompliceerde kennis die Deltares en projectbureau Zeeweringen de afgelopen twintig jaar hebben verzameld, is bruikbaar gemaakt voor anderen. Onder meer door de ont- wikkeling van een rekenprogramma: Steentoets. Deltares heeft dit programma ontwikkeld en steeds verbeterd aan de hand van nieuwe onderzoeksresultaten. Zo is het verdiscon- teren van interactie tussen naast elkaar gelegen zetstenen in Steentoets opgenomen. Hieraan gingen duizenden trekproe- ven vooraf, waarbij steeds werd gemeten hoeveel kracht er nodig is om een steen uit de zetting te trekken. Deze proeven hebben bewezen dat de sterkte van steenzettingen niet alleen bepaald wordt door het eigen gewicht van de zetstenen, maar dat de interactie tussen naast elkaar gelegen stenen ook een rol speelt. Met Steentoets is het daardoor nu mogelijk veel nauwkeuriger dan in het verleden te bepalen of dijken voldoen aan de wettelijk gestelde veiligheidsnormen. En noodzakelijke dijkversterkingen kunnen eveneens veel efficiënter ontworpen worden. Meer informatie omtrent Steentoets is te bekijken via OTAR Digitaal.


Flora en fauna


De kennis en ervaring die projectbureau Zeeweringen de af- gelopen twintig jaar heeft opgebouwd, is zeer veelzijdig. “We hebben ons niet beperkt tot techniek”, zegt Roy van de Voort, omgevingsmanager bij Rijkswaterstaat. “Ook op het gebied


Groefwier


van flora en fauna hebben we veel geleerd. Een recent voor- beeld hiervan zijn de proeven met groefwier, een zeldzaam wiersoort dat hier en daar nog langs de oevers van de Oos- terschelde voorkomt. Met deze proeven in een traject in uit- voering hebben we aangetoond dat groefwier, dat op oude stenen zit, zich herlokaliseert op nieuwe stenen als je de oude stenen op de nieuwe legt. Na verloop van tijd kun je de oude stenen weghalen en is het groefwier als het ware ‘overgelo- pen’ op de nieuwe steenbekleding. Bij de uitvoering van dijk- traject Sint-Annaland op Tholen, passen we deze methode dit jaar meteen toe.” Bij alle Zeeuwse dijkversterkingen heeft het projectbureau steeds gezocht naar een optimale afstemming tussen techniek en ecologie, zodat bestaande natuurwaarden in het werkgebied zoveel mogelijk in tact konden blijven. Het- zelfde geldt voor cultuurhistorische objecten in de dijktrajec- ten die versterkt zijn. Ook op dat gebied heeft projectbureau Zeeweringen zich sterk gemaakt, zodat zoveel mogelijk van deze objecten bewaard zijn gebleven. Verschillende onder- zoeksrapporten op het gebied van ecologie zijn te vinden in de Zeeweringenwiki, te bekijken via OTAR Digitaal.


Ecologie op de dijk De Zeeuwse dijken zijn kleine natuurgebieden, rijk aan bijzon- dere planten, vogels, zoogdieren, vlinders en andere insecten. “Bij de dijkversterkingen hebben we dan ook volop te maken met de natuurbeschermingswet en de flora- en faunawet”, vertelt Peter Meininger, ecoloog bij projectbureau Zeewerin- gen. “Tijdens de uitvoering houden we steeds zoveel mogelijk rekening met flora en fauna. Helaas lukt het niet altijd om na- tuur langs de dijk intact te houden. Daarom hebben we natuur die toch verloren is gegaan, gecompenseerd. Het waterschap heeft twee inlagen op Schouwen-Duiveland uit de pacht ge- nomen en overdragen aan Natuurmonumenten. De inlagen zijn ingericht als natuurgebied en worden als zodanig onder- houden. Ook hebben we financieel bijgedragen aan het na- tuurherstelgebied Rammegors op Tholen.”


Maatregelen Daarnaast heeft Zeeweringen maatregelen genomen om zo- veel mogelijk flora en fauna op en rondom de Zeeuwse dij- ken te ontzien. “Bij de fasering van de dijktrajecten houden we bijvoorbeeld rekening met rustende en foeragerende vo- gels”, legt Meininger uit. “Zo kunnen de vogels tijdens de werkzaamheden aan de dijk altijd uitwijken naar een geschikt gebied in de directe omgeving.” Maar het projectbureau heeft veel meer gedaan ten voordele van de natuur. Een aantal an- dere maatregelen zijn het gebruik van ecotop, het transplante- ren van zeegras, het beperken van de werkstrook om natuur- schade tegen te gaan en het herstel van schorren.


Ecotop


Om wierbegroeiing langs de dijk de kans te geven zich na een dijkversterking optimaal te herstellen, gebruikt Zeeweringen vaak betonzuilen met een speciale ecotop. Ook wordt het gie- tasfalt afgestrooid met lavasteen. Op de poreuze lavasteen en op betonzuilen met een ecotop kunnen wieren zich goed hechten. Op deze manier herstelt de wierbegroeiing zich over het algemeen binnen een à twee jaar.


22 Nr.3 - 2015 OTAR


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64