This page contains a Flash digital edition of a book.
Dubbel Check


‘Besodemieterd, dat zijn we’


Polen bevrijden van de Duitsers, dat was de uiteindelijke missie van de vele Polen die met de Poolse 1e Pantserdivisie oprukten naar Breda. Het werd een deceptie, ook voor genist Roman Figiel.


Door: Anne Salomons Foto: Karin Stroo


R


oman Figiel was 17 jaar toen hij Polen ontvluchtte en zich aanmeldde voor de Poolse 1e Pantserdivisie die in Schotland door generaal Mac- zek werd samengesteld. “Ik kreeg een karabijn in mijn handen gedrukt en meteen werd ik tot pionier benoemd. Wat dat was, wist ik niet. En


hoe je met mijnen om moest gaan of bruggen bouwen? Dat wist ik ook niet. Ik kreeg amper militaire training, gaandeweg heb ik dat allemaal van de volwassen militairen geleerd.” Figiel werd in Engeland ingescheept en landde op het strand van Normandië. Binnen enkele dagen moest hij al aan de bak, mijnen ruimen. “Er waren nieuwe mijnen waar we mee om moesten leren gaan. Ik stond gelukkig op een flinke afstand toen er een paar ontploften en zes of zeven officieren die er bij stonden te kijken werden opgeblazen.” Hij beschrijft hoe de nog bewegende lichaamsdelen op een boven hem gespannen net terechtkwamen. Een verschrik- kelijk beeld. “Dat was mijn eerste oorlogservaring. 17 jaar.”


Eigen vuur De afschuwelijke gebeurtenissen van de oorlog staan nog levendig in zijn geheu- gen gegrift. De eerste jaren na de oorlog lag hij nog regelmatig wakker van die herinneringen; bijvoorbeeld hoe hij in Noord-Frankrijk na de Slag bij Falaise met een tractor bergen dode paarden en dode Duitsers aan de kant moest schui- ven om de weg vrij te maken. Door de lijkenstank kreeg hij zijn cornedbeef niet naar binnen. “Ik heb toen maar een sigaretje opgestoken, tegen die lucht.” Ook verhaalt hij over de keer dat Engelsen of Amerikanen de Duitsers gingen bombar- deren. De eerste aanvalsgolf ging goed, maar toen de vliegtuigen voor de tweede aanvalsgolf wel erg dichtbij kwamen, zag hij dat het misging. “Ze kwamen recht op ons af. Er ontstond een enorme paniek. Ik zag ze recht overvliegen, hun klep- pen gingen grommend open en toen lieten ze hun bommen vallen. Door eigen vuur zijn toen veel van onze militairen gesneuveld.” Wanneer de 1e Pantserdivisie in oktober 1944 na heftige strijd bij omliggende dorpen oprukt richting Breda, besluit generaal Maczek dat er geen tanks worden ingezet om de stad en haar bewoners zoveel mogelijk te sparen. Breda wordt op 29 oktober 1944 bevrijd en de bewoners zijn buiten zinnen van vreugde. Figiel verblijft zo’n vijf maanden in Breda waar hij op een boerderij wordt ingekwar- tierd. Hier ontmoet hij ook Joke, die hij een paar jaar later zal trouwen.


Stateloos Ten koste van vele levens hadden de Polen Breda bevrijd, maar van het uit- eindelijke doel, oprukken naar Polen, was geen sprake meer omdat de Russen Polen bezetten. Wat een ironie. En oorlogspensioen kregen ze ook niet. “Ja, toen ik afzwaaide, kreeg ik 300 gulden om een burgerkloffie van te kopen. Dat was alles.” Hij vervolgt: “Besodemieterd, dat zijn we. We werden ook nog eens sta- teloos. Gelukkig kon ik al snel het Nederlandschap verkrijgen. En wat denk je... binnen veertien dagen werd ik opgeroepen voor militaire dienst. Omdat ik slecht Nederlands sprak, ben ik afgekeurd.” En passant toont hij nog wat foto’s, niet van zijn divisie, maar van stapels lijken, gemaakt in een van de concentratiekampen. Figiel: “Die heb ik in 1945 van een Poolse oorlogsfotograaf gekocht. Echte foto’s als bewijs. Zodat de Duitsers later niet konden ontkennen wat ze hebben aangericht. Want dat werd ons pas aan het einde van de oorlog echt duidelijk.”


32 april 2016


Naam: Roman Figiel (90) Rang en functie: pionier, genist bij Poolse 1e Pant- serdivisie Uitzending: WO II, o.a. bevrijding Breda Is nu: gepensioneerd Hobby’s: vissen, volière


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65