This page contains a Flash digital edition of a book.
POOLSE BEVRIJDERS VAN DE TWEEDE WERELDOORLOG IN NEDERLAND Vergeten veteranen


Ondanks het nationale eerherstel voor de Poolse 1e Zelfstandige Parachu- tistenbrigade met de toekenning van de Militaire Willems-Orde, nu bijna tien jaar geleden, weten veel Nederlanders niet dat ons land ook is bevrijd door Polen. In totaal hebben tussen de 128.000 en 150.000 Poolse militai- ren gevochten in West- en Zuid-Europa tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tussen de 500 en 1000 bleven na de oorlog in Nederland. Hoe is het hen in Nederland vergaan qua erkenning voor hun inzet?


Door: Florian Huiskamp


Market Garden. Maar zijn collega generaal Maczek is heel wat minder bekend, behalve wellicht in enkele Nederlandse plaatsen in Zeeuws- Vlaanderen, het westen van Noord- Brabant en Noordoost-Nederland. De eenheden van beide Poolse gene- raals, de Poolse 1e Pantserdivisie en de Poolse 1e Zelfstandige Parachu- tistenbrigade, bevrijdden Nederland en hebben een bezettingszone in de Britse sector van Duitsland (gro- tendeels Landkreis Emsland) voor hun rekening genomen van 1945 tot 1948. Door de installatie van een communistisch regime in hun thuisland kozen veel Polen ervoor om niet terug te keren naar hun thuisland. Een aantal van tussen de 500 en 1000 Polen is naar Neder- land gegaan. Hoe is het deze Poolse veteranen vergaan in het naoorlogse Nederland als het gaat om erkenning voor hun inzet?


V


Polen in Nederland Al vóór de Tweede Wereldoor- log kende Nederland een Poolse gemeenschap. Deze bevolkingsgroep was tijdens het interbellum groten- deels in Limburg terechtgekomen. De mijnbouw zorgde ervoor dat in het Nederland van omstreeks 1930 ongeveer 5900 Polen leefden. Na 1945 kwamen er tussen de 500 en


14 april 2016


oor veel mensen is gene- raal Sosabowski een bekende Poolse com- mandant tijdens operatie


Poolse militairen houden Duitse militairen aan in Breda, 29 oktober 1944. Foto: Stadsarchief Breda


1000 Polen bij, voornamelijk vetera- nen van de Poolse 1e Pantserdivisie. De Poolse migratie naar Nederland was getalsmatig gezien van een veel kleinere omvang dan de trek naar andere landen. De toenmalige trend van massamigratie onder Nederlan- ders naar Britse Commonwealth- landen, zoals Canada en Australië, was bij de Polen niet anders. De meeste Polen die in Nederland gingen wonen, waren afkomstig van de Poolse 1e Pantserdivisie en niet zozeer van de Poolse 1e Zelfstandige Parachutistenbrigade. Dit had veelal te doen met de korte tijd die de Poolse parachutisten in Nederland hadden doorgebracht. Na de periode dat de Polen deel uitmaakten van de bezettingsmacht in Duitsland ging een relatief klein aantal terug naar de Nederlandse steden die ze had-


den bevrijd. Van alle Nederlandse gebieden was Brabant – en dan vooral de stad Breda – een belang- rijke vestigingsplek. De andere gebieden waren hoofdzakelijk Twente, Zuidoost-Drenthe en Oost- Groningen.


Bevrijders van Breda Ongeveer 400 Polen keerden in eer- ste instantie terug naar het bevrijde Breda. Uiteindelijk zouden circa 250 militairen in de stad achterblij- ven en deel gaan uitmaken van de Bredase bevolking. De voornaamste verklaring voor de eerdergenoemde Polen om zich juist in Breda te ves- tigen, had te maken met het relatief langdurige contact dat bestond tussen de Bredase bevolking en de Polen gedurende de herfst van 1944 tot het voorjaar van 1945. De Poolse


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65