This page contains a Flash digital edition of a book.
FRAAIE OVERZICHTSTENTOONSTELLING OVER POOLSE BIJDRAGE AAN EUROPESE BEVRIJDING Bevrijders in ballingschap


De titel van de tentoonstelling Bevrijders in ballingschap, te zien in het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945 in Groesbeek, geeft perfect de paradox weer van de Poolse militairen in de Tweede Wereldoorlog. Ze vochten mee met de geallieerden voor de vrijheid van West-Europa, maar na de oorlog was hun eigen land ‘ingelijfd’ door de Sovjet-Unie. Veel Polen bleven daardoor noodgedwongen in West-Europa, sommigen werden Nederlander.


Door: Fred Lardenoye


een ‘replica’ van de beer Wojtek, met een fles bier in zijn klauw. De van eetcafé Bruintje Beer op Texel afkomstige beer visualiseert de prachtige anekdote van het uit Iran afkomstige beertje dat door Poolse militairen van de 22e Artillerie Bevoorradingscompagnie voor een prikkie werd gekocht, net nadat zij door de Sovjet-Unie waren vrij- gelaten. De Polen namen hem als mascotte mee naar Noord-Afrika waar ze zich bij de geallieerden aan- sloten. Het ondervoede bruine beertje kreeg de naam Wojtek (vrolijke strijder) en knapte bij zijn nieuwe baasjes al snel op, eerst van melk, later ook van bier. Hij werd het troeteldier van de soldaten, maar het knuffelen ging met de steeds groter en sterker wordende beer al gauw over in wor- stelen. In het Nationaal Bevrijdings-


H 18 april 2016


et leukste pronkstuk van de overzichtstentoonstel- ling Bevrijders in bal- lingschap is ongetwijfeld


museum 1944-1945 wordt The Bear That Went To War vertoond, een kort filmpje met authentieke beelden van Wojtek.


Vernietigingskampen Luguber, een ander woord is er niet voor de eufemistisch als ‘Desin- fektionsgerät’ omschreven Duitse vrachtwagen, die in werkelijkheid een gaswagen is die aan het begin van de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt om joden al rijdend om te brengen. De tekening van de vrachtauto die de expositie laat zien, maakt duidelijk dat Poolse joden al in een vroeg stadium doelbewust werden omgebracht. Dat de nazi-methodes naarmate de oorlog vorderde ook in Polen heel wat effectiever werden, bewijzen de kaarten in deze tentoonstelling waarop alle (vernietigings)kampen staan getekend en het getal van zo’n drie miljoen joden die in Polen zijn vermoord. Niet voor niks lagen de meest beruchte vernietigingskam-


pen als Auschwitz, Treblinka en Sobibor in Polen. Het Bevrijdingsmuseum laat ook zien dat het Poolse verzet desalniet- temin op grote schaal georganiseerd was in ‘de Poolse ondergrondse staat’. Maar een nog belangrijker aandeel in de uiteindelijke over- winning op nazi-Duitsland was weggelegd voor de gevluchte Poolse troepen die zich in twee brigades hadden gehergroepeerd en zij aan zij met de geallieerden vochten. Ze werden in Noord-Afrika, Italië en Normandië ingezet, vochten als leeuwen om de bij Arnhem gestrande Britse militairen tijdens operatie Market Garden te ontzetten en hadden een belangrijk aandeel in de bevrijding van Zeeland, Brabant en enkele plaatsen in het noorden van Nederland. Het passeert alle- maal de revue in deze tentoonstel- ling. Naast de panelen met beeld en tekstuitleg over de rol van de Polen in de Tweede Wereldoorlog worden


Een Poolse militair in het net bevrijde Breda in oktober 1944. Foto: archief Generaal Maczek Museum Breda


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65