search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
nteren


De oorlog in Indonesië roept een mensenleven later nog steeds heftige emoties op. Dat is niet vreemd. Nederland mobiliseerde indertijd 220.000 militairen voor een verloren strijd die achteraf ‘fout’ ging heten. In het publieke debat over onze grootste militaire operatie ooit gaat het vooral om Nederlandse oorlogsmisdaden. Veteranen hebben zich in deze debatten fl ink geroerd. Dat is logisch, zij waren er, zij beleefden de rauwe werkelijkheid, zij weten waarover ze het hebben. Dit boek is gebaseerd op hun brieven, dagboeken, gedenk- boeken en memoires. Wat aan het licht komt over oorlogsmisdaden is vaak onthutsend. Maar het gaat ook om andere thema’s: de spanning tussen de Nederlandse missie en de weerbarstige realiteit ter plekke; begrip en onbegrip over Indonesiërs en de strijd voor onaf anke- lijkheid; frustraties over de militaire en politieke leiding; angst, wraak en schaamte; verveling en seks; ont- heemding daar en thuis; boosheid om verloren jaren en gebrek aan waardering. In Soldaat in Indonesië worden deze soldatenverhalen ingebed in de bredere context van de dekolonisatieoorlog en de verwerking ervan in Nederland.


gert oostindie


Gert Oostindie is directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (kitlv-knaw) en hoogleraar Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Hij publiceerde veelgeprezen boeken zoals Het paradijs overzee (1997/2011), De parels en de kroon (2006) en Postkoloniaal Nederland (2010). Aan dit boek ligt een breed onderzoek van het kitlv ten grondslag, waaraan in het bijzonder Ireen Hoogenboom en Jonathan Verwey een onmisbare bijdrage leverden.


IN INDONESIË


SOLDAAT 1945-1950


getuigenissen van een oorlog


‘onthutsend’- nrc handelsblad **** ‘weloverwogen’ – het parool **** ‘baanbrekend’ - nederlands dagblad


www.uitgeverijprometheus.nl aan de verkeerde kant van de geschiedenis Oostindie - Soldaat in indonesie@2.indd 1 03-12-15 17:25


zoek naar Indonesië en RTL maakte een documentaire over moordpar- tijen in het Javaanse dorpje Rawa- gede. Schrijver Graa Boomsma stond in dezelfde periode voor de rechter. Zijn vergelijking tussen Indiëgan- gers en de Waffen-SS had hem een aanklacht opgeleverd. Het bleef lastig om het officiële beeld van ‘excessen’ en ‘politionele acties’ te doorbreken. Rond 2005 kwam er dan toch een soort omme- keer. Minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot erkende dat Neder- land ‘aan de verkeerde kant van de geschiedenis’ had gestaan. De verkramping raakte er een beetje af. De belangstelling voor dagboeken en brieven van militairen groeide. Die zaten vol dagelijkse beslommerin- gen, angst, twijfel en frustratie over een genegeerde geschiedenis. Maar ze waren soms ook openhartiger over geweld. Jacques Bartels – zelf zoon van een eskadercommandant in Indië – bracht veel verhalen samen in Tropenjaren. Ploppers en patrouilles (2008). Het boek bevatte onthutsende passages (‘Even een Bren op het kereltje’). Een jaar eer- der verscheen het vergelijkbare Brandlucht en Bloedspoor van Leen- dert Giesing. Ook Indiëveteraan en historicus Ben Bouman schrijft in zijn boek Succes in een verloren oor- log (2015) onverbloemd over geweld.


Beeldvoming Het hele verwerkingsproces kreeg ook meer en meer een juridische kleur. Slachtoffers uit Rawagede en van Zuid-Celebes spanden na 2010 rechtszaken aan die uitmondden in schadevergoedingen. Van verjaring kon geen sprake zijn, meenden de rechters. Ook dook van tijd tot tijd onthullend beeldmateriaal op, onder meer van executies. Louis Zweers schreef in De gecensureerde oorlog (2013) zeer kritisch over de officiële beeldvorming. Voorlichters had- den in Nederlands-Indië met enig succes een beeld van betrekkelijk vreedzame wederopbouw geboet- seerd. Dit gebeurde via embedded journalism, maar ook met censuur en intimidatie. Daar hebben we, aldus Zweers, mede de kloof tussen beeld en werkelijkheid aan te wijten die ons tot op de dag van vandaag parten speelt. In de zomer van 2012 riepen de directeuren van drie his- torische instituten (KITLV, NIOD en NIMH) op tot nieuw onderzoek naar het militaire geweld in Nederlands- Indië. De regering hield de boot ech- ter af met het – wat magere – argu- ment dat Indonesië daar niets voor zou voelen. Intussen was het wachten op de term ‘structureel geweld’. Die bleef niet uit. Vorig jaar hanteerde Gert Oostindie (directeur KITLV) in


Soldaat in Indonesië, 1945-1950 de woorden ‘structureel en buitenspo- rig geweld’. Zijn bloemlezing uit verhalen van militairen bracht hem tot de schatting dat er tienduizen- den gevallen van excessief geweld moeten zijn geweest (zie ook pag. 29). De studie van Limpach is de meest recente stap in de moeizame – maar inmiddels allesbehalve rituele – dans rond het geweld in Nederlands-Indië 1945-1949. Sommigen zien het boek van Lim- pach als ‘bevuiling van het eigen nest’. Anderen als een verlossend woord, dat moet uitmonden in breed vervolgonderzoek. Dat laatste zal altijd een inhaalslag met grote handicaps zijn. De overgebleven veteranen zijn op hoge leeftijd. De toegang tot Indonesische archieven zal geen sinecure blijken. Djakarta bewaakt angstvallig de mythe dat alle Indonesiërs schouder aan schouder stonden tegenover de Nederlandse koloniale overheerser. ‘Het gaat niet om moraliseren’, sprak Oostindie terecht. ‘Maar Nederland is het aan zijn eigen stand verplicht om onbevangen onderzoek te laten doen: wij zijn immers vaak de eersten om andere landen te laten weten hoe belangrijk respect voor mensenrechten is.’ De dans zal nog wel een tijdje door- gaan.


november 2016 13


gert oostindie SOLDAAT IN INDONESIË


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65