This page contains a Flash digital edition of a book.
Dubbel Check BRIEFWISSELING


Lieve opa, V


roeger bladerde ik regelmatig eventjes door jouw eerstgeschreven boek. Mijn favoriete foto: vertrek station Amersfoort op 30 juli 1948, waarop je met een aantal medesoldaten voor de trein staat. Met je handen in de zij kijk je stoer de camera in. “Knappe opa, hè?”, zei ik


vroeger wel eens tegen vriendinnetjes als ik trots jouw boek liet zien. Een jaar of drie geleden las ik De hinderlaag bij Sindoeradja voor het eerst. De grote lijnen kende ik natuurlijk al van de vele maandagen bij jou en oma thuis, gevuld met eindeloze verhalen over oma’s jeugd in Indonesië, over jouw tijd in de oorlog op Midden-Java en over de kampongs waardoor je patrouilles liep. Door het lezen van je boek werden de oorlogsverhalen van opa ineens het levensverhaal van een jongeman.


Toen ik besloot om tijdens mijn reis door Azië ook naar Indonesië te gaan, was ik vastberaden jouw voetstappen te volgen. Ik wilde dolgraag met eigen ogen zien hoe mooi het Dieng Plateau is waarvan je met uiterste nauwkeurigheid de natuur- details beschreef. Ik wilde zien of die Chinese winkel in Wonosobo er nog was, waar jij wekenlang in de etalage hebt gelegen ten gevolge van ernstige dysenterie. En natuurlijk wilde ik ook langs de erevelden waar graven zouden staan met bekende namen uit al die verhalen. Inmiddels ben ik er geweest en opa, wat was het bijzonder en ontroerend om alles met eigen ogen te kunnen zien. In Sinduraja, vroeger Sindoeradja, vonden we met behulp van wat aanwijzingen uit je boek én de lokale dorpsraad de plek waar het ongeveer moet zijn geweest. In de buurt van een kleine begraafplaats, wat bamboehekwerk langs de kant en een weg die verderop een kleine bocht maakt. Terwijl ik daar liep, bedacht ik me ineens dat ik op dat moment precies dezelfde leeftijd had als jij toen je hier in die hinderlaag liep. Wat een vreemd besef, ik kon het me nauwelijks voorstellen. Bovendien correspondeerden de verhalen niet met de plek waar ik stond. Hoe is het mogelijk dat er zoveel geweld heeft plaatsgevonden op zo’n idyllische plek?


Ook op de erevelden contrasteerde de prachtige omgeving met de verhalen van de soldaten die hier begraven zijn. Terwijl ik bij de graven van Jan Seekles en Frans Lelieveld stond, vroeg ik me af: hoeveel van deze jongens heb je nog meer gekend? Een van de erevelden bezochten we samen met vrienden van jou en oma; we mochten in Jakarta logeren bij Hanny en John Sardjono, met wie jullie al der- tig jaar bevriend zijn.


Ik ben jouw derde kleinkind dat met open armen in Jakarta is ontvangen. Wat is het bijzonder om er een opa en oma in Indonesië bij te hebben gekregen, wiens levensverhalen zo vermengd zijn met die van jullie en die tegelijkertijd een ander licht hebben kunnen laten schijnen op eenzelfde verleden, op Nederlands-Indië, op de oorlog. Veel van jouw leeftijdsgenoten in Indonesië voeren nog elke dag hun eigen strijd voor gerechtigheid, zoals de erkenning van de werkelijke onaf- hankelijkheidsdatum van Indonesië. Met trots denk ik dan aan dat mooie boek van jou, dat op zo’n bijzondere en eerlijke wijze aandacht heeft voor de vijand en het waarom van de oorlog bevraagt. Jouw verhalen hebben mijn reis in Indonesië ongelooflijk verrijkt. Ik heb zowel een belangrijke vaderlandse als familiege- schiedenis achterna kunnen reizen. Bij thuiskomst heb ik dit keer jou en oma verhalen over Indonesië kunnen vertellen. Hoe is dat voor jou opa, dat je klein- kinderen de voetsporen nagaan die jij als jongen van onze leeftijd hebt gezet?


Tess Kamphorst


Foto: Erik Kottier 32 januari-februari 2016


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65