This page contains a Flash digital edition of a book.
Dubbel Check Gedicht over verlies


Schrijf een gedicht over verlies. Dat was de opdracht die luchtmachtvete- raan Maarten Kuitert kreeg toen hij de cursus autobiografisch schrijven volgde. Het werd een gedicht dat direct te maken heeft met zijn uitzen- ding in de jaren vijftig. “Verlies van Nieuw-Guinea, met als gevolg dat de Papoea’s geen kans tot zelfstandigheid kregen.”


Door: Janke Rozemuller Foto: Jan Peter Mulder


H


et gedicht dat Maarten Kuitert schreef, heet ‘Achttien kisten’. Het gaat over achttien lijkkisten met de stoffelijke overschotten van in Nieuw- Guinea gesneuvelde en omgekomen militairen die naar Nederland werden overgebracht om met militaire eer te worden herbegraven.


Hoewel hij niet bij de ceremonie aanwezig was en hij ook geen van de omgeko- men militairen kende, waren ze voor Kuitert wel onderdeel van “het hele gebeu- ren rond Nieuw-Guinea.”


Geraakt “Ik kan niet zo gemakkelijk een gedicht schrijven”, vertelt Kuitert. “Dat het nu toch een beetje gelukt is, betekent dat het onderwerp mij geraakt heeft. Ik ver- wonder mij er vaak over dat velen zo weinig weten van wat er in Nieuw-Guinea is gebeurd en nog steeds gebeurt.” Hij verwoordt zijn gevoelens in onderstaand fragment, dat het verlies van Nieuw-Guinea en de gevolgen voor de Papoea’s beschrijft:


Zij waren toen de laatsten in een rij van 108, want dat is het getal dat als offer is gebracht. Eens waren zij, tezamen met zovelen, de hoop voor de Papoea’s om vrij te kunnen leven.


“De manier waarop Nieuw-Guinea is verkocht, heeft mij geleerd dat mensen op een bepaald moment niet meer belangrijk zijn als dat politiek beter uitkomt. Dat schrijf ik ook aan het eind van het gedicht: Helaas, ook hier, kwam door bot- sing van belangen, / voor dit volk een einde aan hun sterk verlangen. Ze werden gewoon opgeofferd en dat gebeurt nu ook nog steeds.”


Verdriet Korporaal Kuitert vertrok in mei 1954 met een groepje telegrafisten van de lucht- macht naar Nieuw-Guinea. Ze werden daar toegevoegd aan onderdelen van de landmacht, die een tekort aan telegrafisten had. Kuitert werd bij de verbindings- post in het Kloofkamp in Hollandia-Haven geplaatst. De vele telegrammen die hij in oktober 1954 via de marine naar Nederland stuurde, waren het gevolg van de eerste grote Indonesische infiltratie aan de Etnabaai. De radiotelegrafisten zouden anderhalf jaar in Nieuw-Guinea blijven. “Maar hogere machten beslisten anders, helaas”, vertelt Kuitert. “De taak van de land- macht op Nieuw-Guinea werd overgedragen aan de marine en aan het Korps Mariniers en zo ging ik in maart 1955 als sergeant weer naar Nederland.” Hij herinnert zich het vertrek nog goed. “Veel Papoea’s stonden erg verdrietig aan de kade om ons uit te wuiven. Ezau, onze huishoudelijke hulp van een jaar of 14, huilde toen hij afscheid van ons moest nemen.” De vliegeropleiding die Kuitert aansluitend volgde, moest hij om medische rede- nen beëindigen. “Hoewel vliegen heel mooi is, was het niet mijn jongensdroom. Ik vond het dus niet zo erg. De rest van mijn diensttijd tot mei 1957 heb ik uitge- diend op vliegbasis Leeuwarden.” Af en toe maakt Kuitert nog wel eens een vlucht met een instructeur. En afgelopen voorjaar kreeg hij een vlucht ‘zelf vlie- gen’ cadeau van zijn kinderen. Omdat hij zich tijdens zijn vliegeropleiding vaak had afgevraagd hoe het zou zijn om met een parachute te moeten springen, maakte hij meteen een afspraak om ook nog een parachutesprong te maken. “Dit is gebeurd op 29 augustus op Teuge, waar ik als opa tussen de jongeren een tan- demsprong heb gemaakt. Iets om nooit te vergeten.”


32 december 2015


Naam en leeftijd: Maarten Kuitert (82) Rang en functie: sergeant radiotelegrafist Uitzending: Nederlands Nieuw-Guinea (1954-’55) Is nu: gepensioneerd weg- en waterbouwkundig opzichter Hobby’s: lezen, fietsen, computer Hekel aan: onbetrouwbaarheid, onrechtvaardigheid, kouwe kak Beste oorlogsfilm: Saving Private Ryan


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65