This page contains a Flash digital edition of a book.
Onderzoekers van het Veteranen- instituut presenteerden de eerste resultaten van een onderzoek naar vrouwelijke veteranen. Ze schre- ven 1760 vrouwelijke veteranen aan, 644 reageerden daarop. Het overgrote deel van hen was één keer uitgezonden naar voormalig Joegoslavië, Kosovo of Afghanistan. Eigenlijk was de belangrijkste uit- komst dat er weinig verschillen zijn in de ervaringen van vrouwelijke veteranen ten opzichte van die van hun mannelijke collega’s. Ze kijken hetzelfde terug op hun uitzending en zijn even trots. Ook ervaren ze de overstap naar de burgermaatschap- pij hetzelfde. En vrouwen houden in dezelfde mate als mannen klachten over aan hun uitzending, zowel lichamelijk als psychisch. Wel bleek uit het onderzoek dat vrouwen zich minder veteraan lijken te voelen, zich minder verbonden voelen en minder uitdragen dat ze veteraan zijn dan mannen, hoewel ze dus net zo trots zijn. ‘Vrouwen staan hun mannetje’, is de conclusie. Het is natuurlijk belangrijk om te weten of het veteranenbeleid en de vetera- nenzorg voldoende afgestemd zijn op vrouwelijke veteranen, want die groep groeit. Dat is ook de reden dat het onderzoek naar deze groep wordt gecontinueerd.


Manwijven ‘Ruig’, ‘geen Barbie’, ‘lesbisch’, ‘man- wijven’, ‘kort haar’ en ‘een eenzame oudere vrouw die thuis zit’... Over clichés gesproken. Dit zijn enkele typeringen van mensen op straat als ze in een filmpje gevraagd worden naar hun beeld van een vrouwelijke veteraan. Gelukkig werd, na het vertonen van dit filmpje, dit beeld met de rest van de lezing vakkundig onderuitgehaald. Na het filmpje was het tijd om drie vrouwelijke veteranen aan het woord te laten. Bosnië- en Irak- veteraan Anke Dorpmanns (zie ook Checkpoint 5-2011), Afghanistan- veteraan Suzanne Kos (zie ook Checkpoint 6-2013) en Afghanistan- veteraan in actieve dienst Rinke Wagenaar deelden hun ervaringen met het publiek. De laatste vertelde hoe het was om als vrouwelijke militair in Afghanistan te zijn, zij had veel contact met de Afghaanse bevolking. “De tolken en de lokale bewoners moesten wel wennen aan een vrouw. Maar aan het eind van


de uitzending kwamen ze graag met me praten.” Ze vertelde dat ook haar mannelijke collega’s graag met haar praatten over bijvoorbeeld hun thuissituatie. Lachend: “Dat heeft toch met ons empathisch vermogen te maken. We durven ons kwetsbaar op te stellen en dat nodigt hen uit dat ook te doen.” Uit het filmpje bleek dat er weinig kennis is over vrouwelijke vete- ranen. Dat herkenden de drie wel. Dorpmanns: “Mensen staan toch vreemd te kijken als ik op de kermis alles raak schiet. Ze zijn verbaasd als ze horen dat je veteraan bent. Maar het is gewoon je beroep, je bent niet anders.” Ook van Wage- naar verwachten mensen niet dat ze veteraan is. “Ze hebben een ste- reotype plaatje van een veteraan en daar pas ik niet in. Ze vinden me een meisje-meisje en dat past dan niet bij hun beeld van een militair.”


Inspireren De hoofdlezing werd uitgesproken door arabiste, publiciste en voorma- lig diplomate Petra Stienen. Tussen 1995 en 2004 werkte ze als diplo- maat op de Nederlandse ambassades in Egypte en Syrië. Stienen zoomde in haar lezing in op de overeenkom- sten tussen vrouwelijke diplomaten en vrouwelijke veteranen. Ze func- tioneren beiden in een mannenwe- reld, zijn periodes in het buitenland, ver van familie en vrienden, en op plekken waarvan de omgeving zich afvraagt of het niet gevaarlijk is. Een onderwerp dat hiervoor in het veteranenpanel aan bod kwam, was het moederschap. Kos was moeder toen zij naar Afghanistan ging, maar zag zichzelf niet als moeder op uit- zending, maar gewoon als militair. Achteraf bleek vooral haar oudste dochter veel last te hebben gehad van haar afwezigheid. Ook Stienen heeft hiermee geworsteld, vertelde ze. Mensen vroegen aan haar doch- ter, die in Nederland woonde bij haar vader, waarom haar mama in een oorlog zat. Ze bekende dat ze het daar erg moeilijk mee heeft gehad en soms ook keuzes heeft gemaakt die ze zonder kind misschien niet had gemaakt. Stienen vertelde dat zij het meest geïnspireerd wordt door dappere vrouwen in de lokale gemeenschap- pen die strijden tegen onrecht. Ze legde uit hoe zij haar mannetje stond als diplomate in de Arabische


Hoofdspreker Petra Stienen vertelt over invloedrijke vrouwen.


wereld: “Optimisme, spelen met conventies, nieuwsgierig zijn. Maar vooral en dat geldt dus ook voor de vrouwelijke veteranen: durf je te laten zien. Pak dat podium. Mensen moeten weten wat je doet. En inspi- reer anderen!”


Toegevoegde waarde Na de lezing nam Stienen plaats in een paneldebat met genderspecialist bij Defensie Mary Riemens, voorzit- ter van het Defensie Vrouwen Net- werk Jolanda Bosch en Kosovovete- raan van de Veteranen Vereniging Reservisten Mirjam Meindertsma. Bosch gaf aan dat het belangrijk is gebruik te maken van de diversiteit binnen de krijgsmacht. In de top van Defensie zouden meer vrouwen mogen zitten, op dit moment kent Nederland nog maar één vrouwe- lijke generaal. Volgens Meindertsma moet Defensie daar ook specifiek op werven én zorgen voor het behou- den van vrouwelijke medewerkers voor de organisatie. Daarna ging het vooral over de toe- gevoegde waarde van vrouwen op uitzending. Die is er zeker in landen waar vrouwenrechten een probleem zijn. Stienen: “Sta voor op je vrouw zijn. Vrouwen kunnen een ander soort informatie uit de samenleving vergaren dan mannen. Laat je toege- voegde waarde zien.”


december 2015 27


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65