This page contains a Flash digital edition of a book.
Ooggetuige doet ú hier…?’


gaan daar mensen helpen en orde en rust brengen. Dat bleek na aan- komst in Batavia toch iets anders te liggen en als ik dat eerder had geweten dan had ik waarschijnlijk nooit met die sergeant geruild. Ove- rigens geen misverstand: als gevolg van mijn functie bleef ik achter de linies en hoefde ik dus zelf niet te vechten, maar van infanteristen en mariniers hoorde je natuurlijk wel wat zich tijdens patrouilles zoal afspeelde. Detail: diezelfde mari- niers wisten wel wanneer ze terug zouden gaan naar Nederland, dat wisten wij niet. Een gekke situatie: ik dacht dat ik twee jaar zou weg- blijven, maar dat werden er uitein- delijk drie, terwijl sommige sobats nog langer van huis waren.”


Radio Soerabaja Na Batavia werd Wijnands geplaatst


bij de A-divisie onder generaal- majoor W. Baaij in Soerabaja. “In vergelijking tot veel anderen had ik daar best een luxe leventje. Gevaar heb ik eigenlijk nooit gelopen en


we waren ingekwartierd in een fraai huis. Dat huis staat er trouwens nog net zo bij als toen, ontdekte ik kortgeleden via Google Streetview. Langzamerhand begon wel het besef door te dringen dat wij het, ondanks de militaire suc- cessen tijdens de twee politionele acties, uit- eindelijk niet zouden redden. We wisten dat er werd onderhandeld en de soevereiniteitsover- dracht in december 1949 kwam voor mij dan ook niet als een verrassing.” Wat daarna volgde, was daarentegen wél een verrassing voor Wijnands. “In februari 1950 werd ik bij mijn compagniescommandant geroepen. Die vertelde me dat president Soe- karno naar Oost-Java zou komen om daar per trein een rondreis te maken om op allerlei plaatsen de bevolking toe te spreken. Het was de bedoeling die toespraken uit te zenden zodat veel meer mensen daar kennis van kon- den nemen. De Indonesiërs beschikten echter in deze situatie niet over de techniek om die


uitzendingen mogelijk te maken, vandaar dat collega Gerrit Tierie en ik tijdelijk werden ‘uitgeleend’ voor het technische gedeelte. Een marineofficier, luitenant-ter-zee Lemaire, voor- zag de eerste uitzending in Soerabaja van com- mentaar. Deze eerste uitzending werd verzorgd via de Bedford-radiowagen van mijn sobat Wil- lem van Arnhem. De volgende uitzendingen deden we via een zender, een geluidsinstallatie en een aggregaat die we hadden geïnstalleerd in een van de treinwagons. Het was daarna de bedoeling de toespraken van Soekarno via onze frequentie door te sturen naar Radio Soerabaja. Die zouden er vervolgens via hun frequentie een uitzending voor heel Java van maken en zo gebeurde het ook. Gek genoeg vonden we het op dat moment helemaal niet vreemd dat we de Indonesiërs moesten helpen: we kregen de opdracht van onze militaire meerdere en die voerden we gewoon uit.”


Ontmoeting met Soekarno Hij heeft Soekarno meerdere malen ontmoet.


“Die trein was merkwaardig samengesteld, want om de een of andere reden zat onze wagon met apparatuur ingeklemd tussen de restauratiewagon en de luxe wagon waar Soe- karno met zijn gezelschap verbleef. En je voelt hem al aankomen: iedere keer als Soekarno wilde gaan eten, dan moest hij door onze wagon. Ik zal nooit de eerste keer vergeten dat


SEPTEMBER 2014 47


Frans Wijnands, staand bij de radioset. Foto: privé- collectie Frans Wijnands


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65