This page contains a Flash digital edition of a book.
ENGELANDVAARDER RUDI HEMMES BIJZONDER ACTIEF IN VETERANENWERELD ‘Leve de Koningin!’ Door: Dick Schaap


90 Jaar is Rudi Hemmes, generaal-majoor b.d. van de Koninklijke Luchtmacht, maar hij is nog altijd heel actief. Als voorzitter van de Vereniging Oud Strijders Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene, de Stichting Samenwerkend Verzet 1940-1945 en de Stichting Genootschap Engelandvaarders is hij volop betrokken bij het behartigen van de belangen van veteranen. Zijn besluit om in 1943 zijn studie medicijnen af te breken en met jeugdvriend Bob Tusenius naar Engeland uit te wijken om de wapens op te nemen tegen nazi-Duitsland, is beslissend geweest voor zijn levensloop. “We konden eenvoudigweg niet verdragen dat het Duitse leger in mei 1940 Nederland was binnengevallen en dat de Duitsers ons land terroriseerden.”


R


udi Hemmes woonde in Den Haag. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak, zat hij in de


vierde klas van de hbs. Als jongen van 16 keek hij naar het landen van de Duitse para’s. Het afweerge- schut weerde zich dapper tegen de ongenode gasten. Hemmes begreep daarom niet waarom Nederland zo snel capituleerde. “Het Nederlandse leger was op sommige plaatsen zelfs aan de winnende hand.” Dat het bombardement van Rotterdam en de dreiging van het bombarderen van andere grote steden de reden was voor de capitulatie, sloeg bij hem in als een bom.


Hemmes herinnert zich nog levendig de ontzetting van de bevolking over het vertrek van de koninklijke familie naar Engeland. Later bleek het echter een verstandig besluit. Nederland verkreeg met koningin Wilhelmina een ankerpunt in Engeland. Zij had vertrouwen in de goede afloop van de oorlog en droeg dat ook uit via Radio Oranje. Daarmee bood ze steun aan de mensen in bezet gebied. De regering, die ook naar Engeland was uitgeweken, was ervan overtuigd dat Nederland de strijd tegen de Duitsers zou verliezen en wilde aanvankelijk zelfs vrede sluiten met Hitler.


Kern Prinses Irene Brigade De commandant van de marechaus-


see in Noord-Brabant had besloten 46 MEI 2014


dat áls er een oorlog zou komen en de beveiliging van de grens niet meer nodig was, de belangrijkste taak zou zijn de bescherming van de koningin. De militairen die na de capitulatie van Nederland door Noord-Brabant trokken, werden opgevangen door de marechaussee. Toen duidelijk was dat de koningin naar Engeland was vertrokken, ging een bont gezelschap van zo’n 1200 man haar achterna: oud en jong, marechaussees en loslopende mili- tairen die zich bij de marechaussee hadden aangesloten. In Engeland vormden zij de kern van de Konink- lijke Nederlandse Brigade, die op 11 januari 1941 in Congleton werd opgericht.


Om een brigade te kunnen vormen, waren echter aanzienlijk méér men- sen nodig. De benodigde manschap- pen, allemaal met een Nederlands paspoort, kwamen uit alle wereld- delen. Sommigen spraken zelfs geen Nederlands meer. Prins Bernhard vond het “een zootje ongeregeld” en wilde niet dat de brigade naar zijn dochter werd genoemd. Pas toen de brigade werd gesaneerd, de oudjes naar Londen waren overgeplaatst en enthousiaste Engelandvaarders hun plaats hadden ingenomen, liet de prins zijn sceptische houding varen. In Wolverhampton, waar de brigade naartoe was verhuisd om te oefenen, gaf koningin Wilhelmina er op 27 augustus 1941 een vaandel en een


naam aan: de Prinses Irene Brigade. De Prinses Irene Brigade oefende fanatiek en vormde weldra een hechte eenheid vol vuur, die deel zou nemen aan de strijd tegen het Duitsland van Adolf Hitler.


De tocht naar Engeland Het plan van Hemmes en zijn jeugd-


vriend Bob Tusenius om samen naar Engeland over te steken, kreeg vaste vorm nadat ze beiden voor hun hbs- eindexamen waren geslaagd, Hem- mes in 1941 en Tusenius in 1942. Met het vak Duits wilde Hemmes eigenlijk niets meer te maken heb- ben, maar na aandringen van zijn docent rondde hij zijn eindexamen Duits toch af, met een mager zesje als beloning. Tijdens zijn studie medicijnen in Utrecht pleegde hij symbolisch verzet door briefjes te plakken met de tekst ‘Leve de Koningin!’


Hemmes had verwacht dat de stu- denten heviger verzet zouden ple- gen, maar dat viel tegen. Wanneer hij Engelse bommenwerpers hoorde overvliegen, dacht hij: die doen tenminste iets. Dat versterkte zijn besluit om naar Engeland uit te wij- ken. Omdat Hemmes, noch Tusenius aan een bootje kon komen, moes- ten zij wel over land naar neutraal gebied. Via Hemmes’ voetbalvrienden Albert Starink en Jojo Everard, werkzaam in Brussel en Parijs, legde hij de


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64