This page contains a Flash digital edition of a book.
Ooggetuige


Een gedeelte van de door krijgsgevangenen en dwangarbeiders aangelegde Birmaspoorlijn, rond 1945. Foto: NIMH


Met de val van de atoombom op 6 augustus 1945 op Hiroshima kwam een einde aan het lijden van de krijgsgevangenen. Van de 50.306 Australische, Amerikaanse, Britse en Nederlandse krijgsgevangenen hebben er 12.779, onder wie 3.098 Nederlanders, het werken aan de Birmaspoorweg niet overleefd. De langs de spoorweg begraven doden zijn later herbegraven op erevelden in Chungkai en Kanchanaburi in Thailand en een ereveld in Thanbyu- zayat in Birma.


Andjing Nica


Nauwelijks bijgekomen van het werk aan de Birmaspoorweg werd Dib- bets in toenmalig Nederlands-Indië ingedeeld als tankbestuurder bij het in meerderheid uit Molukkers bestaande KNIL Bataljon V, dat door de Indonesische republikeinen de scheldnaam Andjing Nica verwierf. Andjing staat voor onreine hond in het Maleis en Nica voor Nederlands Indische Civiele Administratie. Voor Dibbets en zijn sobats werd het een erenaam die tot uiting kwam in het in rood uitgevoerde bataljons- embleem van een grauwende hon- denkop op een zwarte ondergrond. Dibbets werd ingedeeld bij het 1e


eskadron vechtwagens (tanks) onder commando van kapitein Nix. “In die periode heb ik de eerste politionele actie meegemaakt”, vertelt hij. “In Semarang, Ambarawa en Cheribon zijn wij daadwerkelijk in gevecht geraakt met de TNI. Daarbij zijn aan onze kant doden gevallen en sobats gewond geraakt. Met onze tanks had- den wij vooral last van boobytraps en omgezaagde bomen als wegver- sperringen.” De tweede politionele actie is hem bespaard gebleven. Na zijn diensttijd heeft hij gewerkt bij de Motor Transport Dienst als ambtenaar voor het vervoer van de leden van de Commissie van Goede Diensten voor een vreedzame oplos- sing van het Nederland-Indonesische conflict. Vervolgens heeft hij als commies 1e klas gewerkt bij het Deviezen Instituut in Jakarta. In 1952 is hij naar Nederland vertrokken en heeft hij onder meer bij de PTT aan de Hobbemakade in Amsterdam gewerkt.


Erkenning en waardering Het was voor Dibbets als oud-KNIL-


soldaat der 1e klasse na ruim zestig jaar eind juni 2013 een grote verras- sing in Hilversum met vier andere veteranen uit handen van luitenant-


generaal Ton van Ede, Inspecteur- Generaal der Krijgsmacht, alsnog het Ereteken voor Oorlog en Vrede met de gespen 1946, 1947, 1948 plus het Demobilisatie-insigne KNIL te mogen ontvangen. Gebleken is dat de krijgsgevangenen in Birma in hun diepe ellende er door het ver- zetten van piketpaaltjes in geslaagd zijn om de aanleg van de spoorlijn te vertragen. Het droeg bij aan het mislukken van de Japanse tegen- aanval op de in Birma oprukkende Britse legermacht onder leiding van admiraal Lord Mountbatten. Korporaal Herman van Dijk ontving het Ereteken voor Orde en Vrede met de gespen 1948-1949 en het Demobilisatie-insigne van de marine. Het Nieuw-Guinea Herinne- ringskruis was er voor dienstplich- tig marinier Hendrikus Meijer, zee- miliciën der 3e klasse Jaap Wage- naar en machinist 1e klasse Walter Waltmans. In zijn toespraak onder- streepte luitenant-generaal Van Ede dat velen bij terugkeer in Nederland een slechte behandeling ten deel viel. “Herstellend van alle ellende na de Tweede Wereldoorlog was er weinig oog voor wat u had meege- maakt in de periode dat u Neder- land overzee diende.”


NOVEMBER 2013 49


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64