This page contains a Flash digital edition of a book.
Een F-16 boven Afghanistan. Sedert 2002 zijn Nederlandse jachtvliegtuigen onafgebroken actief boven Zuid-Azië. Zij opereerden achtereenvolgens vanaf Manas, Kabul International Airfield, Kandahar Airfield en Mazar-e-Sharif.


rende of vredeafdwingende operaties. De luchtmacht voerde daarbij missies uit in alle lagen van het gewelds- spectrum. Daarnaast speelden de transportvliegtuigen en transporthelikopters vele malen een rol bij humanitaire hulpverlening in Afrika, Azië, Midden- en Zuid-Amerika, het Caribisch gebied, het Midden-Oosten, op de Bal- kan en elders in Europa. Naast de bescherming van het eigen en NAVO-grondgebied en het bevorderen van de internationale rechtsorde en stabiliteit kregen het uitvoe- ren van nationale militaire taken en de ondersteuning van civiele autoriteiten vanaf 2000 de status van derde hoofdtaak. De luchtmacht levert een bijdrage aan natio- nale operaties door de verdediging van het Nederlandse luchtruim met F-16’s, door het transport van patiënten en mensen in nood, met het bestrijden van branden met (transport)helikopters en door het opereren met Dornier 228-212-kustwachtvliegtuigen voor grensbewaking en rechtshandhaving op zee. Enkele helikopters staan dag en nacht paraat voor opsporings- en reddingsacties boven Nederlands grondgebied, inclusief het continentale plat. Ook bij (dreigende) rampen, zoals overstromingen van het rivierengebied, kunnen luchtmachthelikopters wor- den ingezet. Voorts voeren de heli’s controles uit op en nabij boorinstallaties in de Noordzee en ondersteunen zij de politie bij de rechtshandhaving.


Alle windstreken


Een bij lange na niet volledige opsomming van de lucht- machtinzet bij internationale crisisbeheersingsoperaties omvat uitzendingen naar alle windstreken. Geleide wapens van het type Patriot en Hawk werden tijdens de Golfoorlog (1990-1991) in Turkije en Israël ontplooid om bescherming te bieden tegen mogelijke Irakese aanvallen met Scud-raketten. De uitzending naar Turkije beleefde in 2003 een reprise: tijdens de Tweede Golfoorlog gingen twee Patriot-batterijen in stelling op de vliegbasis Diyar-


bakir en een batterij nabij de Turkse plaats Batman. Begin 2013 zond Nederland twee Patriot-luchtverdedigings- systemen – voor de derde maal, maar nu als landmacht- eenheid – naar Turkije om de inwoners van de miljoenen- stad Adana te beschermen tegen mogelijke aanvallen vanuit Syrië.


De Nederlandse F-16’s zouden hun sporen vooral ver- dienen boven voormalig Joegoslavië, Afghanistan en Libië. Vanaf april 1993 participeerden Nederlandse F-16’s in operatie Deny Flight, die het afdwingen van een vliegverbod boven Bosnië tot doel had. Vanaf de Italiaanse vliegbases Villafranca en later Amendola voer- den de F-16’s tussen 1993 en 2001 verschillende taken uit, zoals luchtverdedigingsmissies, verkenningsmissies en grondondersteuningsvluchten. Voor de luchtmacht kwam het boven voormalig Joegoslavië voor het eerst sinds het dekolonisatieconflict in Indonesië daadwerke- lijk tot de inzet van wapens. Nederlandse F-16’s namen op 21 november 1994 deel aan een air strike tegen het vliegveld Udbina in Kroatië, een bombardement om het banenstelsel onbruikbaar te maken. In september 1995 vervulden de F-16’s verschillende taken tijdens operatie Deliberate Force, die tot doel had de Bosnische Serviërs aan de onderhandelingstafel te dwingen. Zij namen onder meer ruim 10 procent van de bombardementen voor hun rekening. Zoals gezegd was de luchtmacht ook actief in operatie Allied Force: meteen in de eerste nacht haalde een Nederlandse F-16 een Joegoslavische MiG-29 Fulcrum neer en in de loop van de operatie bombardeerden Nederlandse jachtvliegtuigen talrijke doelen in Servië en Kosovo. Met nieuwe doelaanstra- lingsapparatuur konden Nederlandse F-16’s geheel zelf- standig lasergeleide precisiebombardementen uitvoeren. De jachtvliegtuigen werden soms hevig bestookt met granaten van vijandelijke geleide luchtdoelartillerie en grond-luchtraketten die direct op hen waren gericht en


NOVEMBER 2013 13


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64