This page contains a Flash digital edition of a book.
TEDDY BOLTZE DIENDE BIJ DE ML-KNIL OP VLIEGVELD ANDIR BIJ BANDOENG


‘De oorlog tegen de Japanners was een drama’


Door: Fred Lardenoye


Het liefst was hij piloot geworden, als kind al keek Teddy Boltze vol bewonde- ring op Java naar de net voor de oorlog aangeschafte jachtvliegtuigen en bom- menwerpers. Later zag hij hoe Japanse vliegtuigen op spectaculaire wijze de aanval openden. Vlieger werd hij uitein- delijk niet, maar na de oorlog diende hij zowel bij de Militaire Luchtvaart KNIL (ML-KNIL) als bij de Koninklijke Lucht- macht (KLu). “De militaire luchtvaart is me mijn hele leven blijven boeien.”


de mouw. Zelf zwijgt hij er het liefst over, maar Teddy Boltze (85) heeft als jongetje in de jappenkampen in de Tweede Wereldoorlog een heftige periode doorgemaakt. “Ik zag hoe vijftien jongens werden weggevoerd. We kregen later te horen dat ze alle- maal onthoofd waren. Dat was waan- zin, de Japanners waren ongelooflijk wreed.” Toen de oorlog op Java uitbrak, vond hij het vooral spannend. “Na de capitulatie verhuisden we naar fami- lie in Lawang, net nabij vliegveld Singosari. “Ik heb daar een Japanse aanval gezien, als kind vind je dat alleen maar spannend. Ik zag hoe de Japanners het vliegveld ondanks de luchtafweer kapot bombardeerden, zonder dat ze verliezen leden. En wij maar denken dat we onoverwinnelijk waren.”


A


Tweede Wereldoorlog Boltze werd op Java geboren in Ban-


doeng met ouders die Belgisch, Duits en Nederlands bloed in zich hadden. Van jongs af aan was hij gefascineerd door de luchtmacht. “We kregen voor het eerst nieuwe toestellen, onder meer de Glenn Martin bom- menwerpers en Curtiss-Wright jachtvliegtuigen. Die gaven een show weg, vlak voor de oorlog. Dat vond ik prachtig.”


De 21-jarige Teddy Boltze in Bandoeng. Foto: privécollectie familie Boltze


16 NOVEMBER 2013


Hij was 14 toen de oorlog uitbrak en woonde inmiddels met zijn familie in Soerabaja. “Ik zat op school en toen het eenmaal zover was, werd je erbij betrokken. Ik werd ingedeeld bij de luchtbeschermingsafdeling en dat vond ik ook geweldig. Want je kreeg een soort medicijnbox en we moes-


ls zijn echtgenote zich helemaal aan het eind met het gesprek bemoeit, komt de aap toch nog uit


ten direct verduisteren. Je volgde de oorlog op de voet, maar niemand geloofde dat de Japanners in staat waren om ons te verslaan.” Later las hij alles wat los en vast zat over de luchtoorlog in Nederlands- Indië. “Het was een drama tegen die Japanners. We hadden echt niks in die tijd. Er zijn nog wel Brewster jachtvliegtuigen ingezet bij het ver- dedigen van Singapore, maar dat was heel summier. Er werd al die jaren voor de oorlog veel te weinig geld uitgegeven aan defensie, men werd te laat wakker geschud, ook in Indië.” Zijn moeder was al in 1937 over- leden en zijn vader werkte bij het spoor, waardoor hij niet werd opge- roepen. Toch was het een zware tijd. “Achteraf is het wonderlijk dat we de oorlog overleefd hebben. We leef- den uitsluitend van de ruilhandel.”


Politionele acties


In de Bersiap-tijd kwam het gezin in een Indonesisch kamp terecht en nadat ze daaruit bevrijd waren, ver- huisden ze naar Batavia. “Daar heb ik een spoedcursus mulo B gevolgd en heb me tegelijkertijd bij het KNIL aangemeld. Ik begon op Kalidjati, dat was het begin van de opleiding mili- taire luchtvaart. Van daaruit kwam ik op vliegveld Andir voor de MATOS, de materieel opleidingsschool. Daar werd ik opgeleid voor de materiële inspectie en tegelijkertijd ging ik in Bandoeng naar school.” Van de politionele acties kreeg hij niet veel mee. “Ik zag wel vliegtuigen vertrekken voor acties en hoorde de verhalen als ze terugkwamen.” Zelf werd hij ingezet voor patrouilles. “Je moest je militaire status wel op peil houden. Ik kan me mijn eerste patrouille ’s nachts nog wel herin- neren. Ik was helemaal verkrampt,


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64