This page contains a Flash digital edition of a book.
waarvan het merendeel naar explo- sieven speurt. “Ja, ach, er zijn veel meer beesten dan alleen honden die het kunstje kennen”, reageert Lipsius ietwat laconiek. “Maar vooral de omstandigheden zijn bepalend. Ik zie me nog niet een bomcheck doen in een vrachtloods met een varken of rat. Bovendien is de hond heel erg


van International Security Protection Services, waarschuwt voor deze negatieve ontwikkeling. Huizinga: “De wereld is onveiliger geworden en de vraag naar speurhonden is enorm toegenomen, mensen willen snel geld verdienen en dat gaat ten koste van een goede hondentraining.” Zelf is Huizinga al 25 jaar hondentrainer, haar bedrijf heeft drie speurhonden die voornamelijk voor het opsporen van narcotica worden gebruikt. “Ik weet wel van de inzet van andere dieren als muizen en ratten, maar we volgen het niet op de voet. Onze pas- sie ligt echt bij honden. Het voordeel van muizen is wel dat ze minder ruimte innemen en niet blaffen. Dus misschien gaan andere trainers ooit over op muizen als ze het geblaf van de honden zat zijn.”


Ongedierte?


vertrouwd. Als we naar een school moeten, neem ik een lieve labrador mee, die zijn aaibaar voor de kinde- ren en in het Feyenoordstadion sta ik met een herdershond. Dat schrikt af. Natuurlijk houd ik wel de ontwik- kelingen bij, maar ik zie Nederland er nog niet klaar voor om andere dieren in te zetten bij het detecteren van explosieven. Voorlopig ligt mijn voorkeur bij de hond.”


Lipsius wijst erop dat we wel moe- ten oppassen dat honden geen han- delsproduct gaan worden. Er is nu veel vraag naar en mensen willen snel veel geld verdienen, dus er zijn overal fokprogramma’s die niet altijd even betrouwbaar zijn “Dat krijg je ook wanneer overheden of de VN gewoon even een bestelling plaatsen van honderd speurhonden.” Ook Anita Huizinga, hondentrainer


Ratten en muizen, we zagen ze ooit als ongedierte, maar dat zal in de toekomst snel veranderen. Nog zo’n plaaggeest is de wesp. Maar ook de wesp, en dan in het bijzonder de sluipwesp, blijkt uitstekend geschikt om bijvoorbeeld drugs, biologische wapens en mijnen te detecteren. Voor sommige stoffen zijn ze zelfs gevoeliger dan de hondenneus. Hans Smid, entomoloog aan de universiteit van Wageningen doet onderzoek naar die sluipwespen en hoopt binnen afzienbare tijd met zijn onderzoeksresultaten naar buiten te treden. Tot die tijd wil hij er hele- maal niets over kwijt en moeten we het doen met een Klokhuis-filmpje waarin hij uitlegt hoe de sluipwes- pen worden getraind. Dat komt in het kort hier op neer: zet een aan- trekkelijk rupsje op een drager met explosievengeur, de wesp vliegt daar dan meteen naartoe, herhaal dat drie keer en het kunstje is geleerd. De geur van het explosief betekent nu voor de wesp dat er een rupsje zit waar zij haar eitjes in kan leggen. In een half uurtje kan de sluipwesp dus op een geur getraind worden waar honden maanden over doen. Maar dat herkennen is natuurlijk nog maar het begin. Het kan nog lang duren voordat wespen daadwerkelijk grootschalig worden ingezet voor het detecteren van mijnen, net als bijen. In Kroatië doen ze onderzoek naar de training van bijen die voedsel krijgen met de geur van de springstof TNT en als beloning een suikeroplossing


(zie ook Check Out 5-2013). Maar ja, net als bij de wesp is de training van één enkele bij niet zo ingewikkeld, maar een heel bijenvolk wel. En hoe weet je zeker of alle explosie- ven gedetecteerd zijn? “Als je ratten of bijen door een mijnenveld hebt laten gaan, kunnen burgers daarna dan echt veilig door zo’n gebied heen lopen?”, vraagt Will Meurer van de Explosieve Opruimingsdienst zich af. “Wie neemt die verantwoordelijk- heid?” Nee, Meurer ziet veel eerder een toekomst in de techniek. “Ik denk dat de techniek het dier gaat inhalen. Zo is er Ground Penetration Radar, wat hele mooie plaatjes geeft, het wordt al gebruikt en er wordt ook flink in geïnvesteerd om het systeem nog fijner te maken. Bovendien is het werken met dieren ook niet optimaal.”


Verliefde dolfijnen Voor het detecteren van zeemijnen


worden als sinds de Koude Oorlog dolfijnen en zeeleeuwen gebruikt, vooral door de VS. Maar in 2017 stopt de VS hiermee, het is te duur. Ze gaan werken met onderwater- robots. De Nederlandse marine, die geen dolfijnen of andere dieren inzet bij het opsporen van mijnen, werkt al langer met onderwaterrobots zoals


‘Voorlopig ligt mijn voorkeur bij de hond’


de zogeheten Remus, een klein torpedootje dat met sensoren is uit- gerust en iets boven de zeebodem op enorme snelheid een heel groot gebied kan afzoeken. Groot voordeel hierbij is ook dat onderwaterrobots niet verliefd kunnen worden, zoals onlangs een stel Oekraïense mijn- detectie-dolfijnen dat uit hun gevan- genschap ontsnapte om op zoek te gaan naar een liefje.


De foto is beschikbaar gesteld door Apopo, zie www.apopo.org


OKTOBER 2013


21


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64