This page contains a Flash digital edition of a book.
DE EERSTE WERELDOORLOG


Nederland neutraal?


Belgisch militair ereveld te Harderwijk, waar overledenen uit het zogenoemde Belgenkamp (1914-1918) liggen begraven.


Door: Christ Klep Foto’s: NIMH


‘Uw brandpolis geeft geen dekking tegen het werpen van bommen, platschieten, requisitie, diefstal, plunde- ring, volksoproer en dergelijke rampen’, zo ronkte een alarmerende krantenadvertentie van de Maatschappij tot Verzekering van Uitgesloten Risico’s uit Zutphen. Geluk- kig zou het allemaal goed komen met een nieuwe polis bij de Zutphense verzekeraar. Directe aanleiding was een Brits vergissingsbombardement op het Zeeuwse Zierikzee in april 1917. Drie inwoners lieten het leven. Begrijpelijk was deze vergissing ergens wel: de frontlinie lag immers slechts enkele tientallen kilometers naar het zuiden. Soms was zelfs het kanonvuur hoorbaar. De Britten waren in dit geval overigens toeschietelijk. Ze maakten bijna honderd- duizend gulden aan tegemoetkoming over.


8 JULI-AUGUSTUS 2014 N


eutraal blijven is hard werken en alert zijn. Dat vond althans de Nederlandse regering tijdens de Eerste Wereldoorlog. De bevolking kon zich daar in meerheid wel in vinden.


Partij kiezen was not an option. Alleen al het bezit van de rijke kolonie Nederlands-Indië liet geen andere koers toe, zo was de algemene mening. Zeker Engeland zou de Indi- sche archipel anders snel inpikken. Dus koos Nederland voor de politieke godsvrede. Ons land zou in elk geval niemand uitdrukkelijk de les lezen. Deze bewuste afzij- digheid had soms absurde trekjes. Zo verzocht het Haagse gemeentebestuur orgeldraaiers om geen buitenlandse volksliederen te spelen. Op hun beurt tolereerden Duits- land en Engeland deze Nederlandse neutraliteit. De Brit- ten hadden zo geen gevaar te duchten van onze kust. De Duitsers van hun kant beschikten over een handige ach- terdeur om de Britse blokkades te omzeilen. Maar hon- derd procent zeker kon Den Haag nooit zijn. Dus stuurde de regering in totaal vijftig neutraliteitsverklaringen naar de ambassades van de strijdende partijen.


Nederlandse slachtoffers Vanwege zijn neutraliteit moest Nederland heel wat brok-


ken wegslikken. Het vergissingsbombardement op Zierik-


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66