This page contains a Flash digital edition of a book.
Romans over WO I, de must haves Door: Gielt Algra I


n de Eerste Wereldoorlog hebben vele schrijvers gevoch- ten. Velen hebben gevochten die later schrijver wer- den. Vaak werden dan de herinneringen uit de Eerste Wereldoorlog gebruikt en dat zou de basis vormen voor literaire meesterwerken. Denk hierbij aan het boek The Cat- cher in the Rye, waar de schrijver en veteraan Jerome Salin- ger zijn traumatische ervaringen gebruikt om tot dit werk te komen. Of denk aan Tolkien die de beelden van de slag aan de Somme gebruikte in zijn boek The Lord of the Rings. Veel veteranen, die daarna vaak nog een hele reeks van literaire meesterwerken op hun naam hebben gezet, schreven hun eerste boek gebaseerd op hun eigen frontervaringen. De vol- gende boeken zijn allen in het Nederlands vertaald. Velen zijn opnieuw uitgegeven bij uitgevers als de Arbeidspers of Dulce et Decorum. Alle anderen zijn nog verkrijgbaar via websites als bol.com of via de betere antiquaars.


• Ernst Jünger, Oorlogsroes (In Stahlgewittern) Als een seis- mograaf legt hij de gevoelens bloot van de romantische mens in de materiaalslag. De verontrustende waarheid van de bereidheid van de jongeman voor den krijg. • Erich Maria Remarque, Van het westelijk front geen nieuws (Im Wes- ten nichts Neues). Het invloedrijkste werk dat over de Eerste Wereldoorlog is geschreven, de schoolklas in de loopgraven en het prikkeldraad. Het boek zou lange tijd in zowel Frankrijk als Duitsland verboden blijven, dan wel aan restricties onderhevig zijn. • Louis Barthas, De oorlogsdagboe- ken van Louis Barthas, tonnenmaker, 1914-1918 (Les carnets de guerre de Louis Barthas, tonnelier, 1914-1918). De eenvoudige man die over literaire kwaliteiten beschikte. Favoriete boek van de Franse oud-president Mit- terand. • Robert Graves, Dat hebben we gehad (Goodbye to All That) Een afre- kening met de oorlog, met Engeland en de oude wereld. • Ernest Hemingway, Afscheid van de wapenen (A Farewell to Arms). Zijn eerste boek. Een literaire overgang naar volwassenheid, met de Grote Oorlog als katalysator. • Henri Barbusse, Het vuur (Le Feu).


Met de ongepolijste spreektaal van de soldaten, verscheen al in 1916 en werd een succes in de loopgraven bij de sol- daten over wie het ging. Onderscheiden met belangrijke Franse literatuurprijs Prix Goncourt.


• Louis Ferdinand Céline, Reis naar het einde van de nacht (Voyage au bout de la nuit). Naar de diepste en zwartste plekken in onze ziel. Een kant van ieder van ons die maar


66 JULI-AUGUSTUS 2014


beter verborgen kan blijven, maar die bij een oorlog zo makkelijk naar boven komt. • Siegfried Sassoon, Memoires van een infanterieofficier (Memoirs of an Infantry Officer). Gevormd door de padvinderskampen, kostscholen, vos- senjachten en regimentstradities, door de modder van de loopgraven bag- geren. Het valt niet mee om je laars uit de modder te trekken als je heel Engeland op je nek hebt. • Roland Dorgelés, Houten kruisen (Les Croix de bois). Een combinatie van de zwartgalligheid van Céline en de opstandigheid van Barthas en Barbusse. • Gabriel Chevallier, Heldenangst (La Peur) Dat waar niemand over sprak, maar waar iedereen onder gebukt ging in de loopgraven: de angst. • William March, Compagnie K (Company K). Met in elk hoofdstuk


een andere hoofdpersoon wordt het verhaal verteld van deze compagnie mariniers in 1918. Het gaat echter door na de oorlog en het laat ongenadig zien hoe een oorlog doorwerkt.


• Thomas Boyd, Door het koren (Through the Wheat). Waar de andere strijdende partijen al van voorzichtigere infante- rietactieken gebruikmaken, doen de Amerikaanse nieuwko- mers in 1918 alsof het weer 1914 is. De slachting die overal als overwinning werd uitgelegd, was dat niet voor de man- nen die het meemaakten.


• Jaroslav Hašek, De lotgevallen van de brave soldaat Švejk (Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války). Haarscherp komen de etnische tegenstellingen van Midden-Europa en de stompzinnige militaire hiërarchie in dit boek aan de oppervlakte. Door velen beschouwd als iets komisch en dat is het bijna ook, ware het niet dat het een gruwelijke werke- lijkheid is.


• Ernst Johannsen, Westfront 1918. Vier van de infanterie (Westfront 1918. Vier von der Infanterie). Een bijna vergeten boek, maar indertijd net als Van het westelijk front geen nieuws, mede door de verfilming, een regelrechte sensatie.


• E.P.F. Lynch, Modder van de Somme (Somme Mud). Pas in 2006 verscheen dit boek en het is de Australische echo van Remarque, Graves en Hemingway. • Frank Richards, De oorlogsherin- neringen van Frank Richards, 1914- 1918 (Old Soldiers Never Die). Hij was erbij in 1914 en hij stond er nog in 1918. Volgens collega-auteur Gra- ves waarschijnlijk de beste memoires over de Eerste Wereldoorlog geschre- ven door een gewoon soldaat.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66