search.noResults

search.searching

saml.title
dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
De tunnelboormachine, bijna 110 meter lang, wordt geassembleerd in de start- schacht. Het graafwiel (rechts), 11 meter in diameter, komt op de kop van de machine. (Foto’s: Rick Keus)


mische reacties. Daarom hebben we een adviesraad ingesteld, met experts van onder meer TNO, Veiligheidsconcept MCM, RHDHV en Spectrum HSE Tech- nology. Met hen hebben we gesproken over beschermingsmaatregelen. Daar heb ik veel van geleerd.”


Explosieven Het risico op explosieven in de grond was reëel, vanwege de nabije voorma- lige vliegbasis Valkenburg; in de omge- ving waren in de oorlog bommen ge- vallen. Voor het graven van de start- en ontvangstschacht en het verdiepte tracé is onder meer met metaaldetectoren ge- zocht. Voor de tunnel zelf is archiefonder- zoek gedaan. Van der Put: “Je verwacht geen bommen 20 meter onder de grond, maar ze kunnen wel boven de tunnel lig- gen en tot ontploffing komen door zet- tingen. Twee ingenieursbureaus hebben onderzoek gedaan en toen die het niet eens werden, hebben we ook TNO erbij gehaald. In Duitse en Amerikaanse ar- chieven is gekeken waar welke bommen zijn gegooid. Een chemische ontsteking


zou intussen zijn doorgeroest. Een me- chanische ontsteking zou nog wel kun- nen afgaan; die bleek echter alleen te zit- ten in bommen die zo klein waren dat ze konden blijven liggen. Conclusie was dat het een aanvaardbaar risico was om niet alle bommen te zoeken en weg te halen.” Schubert: “Dit was een heel spannend onderzoek: hoe ver kan een detonator onder invloed van zettingen of trillingen bewegen voordat hij


tot ontploffing


komt? Ik heb veel geleerd en er was een heel goede samenwerking met TNO.”


Passages Als risico bleven zo de kritische passages over: Rijn-Schiekanaal, historisch pand Berbice, voormalige zilverfabriek, spoor- lijn Amsterdam-Den Haag en een hoog- spanningsmast. Van der Put: “Mocht die mast verzakken, waardoor kabels zouden breken, dan zat Leiden zonder stroom.” Voor de eerste tunnelbuis zijn al die passages succesvol verlopen. Cruciaal voor beheersing van het boor- proces is uitgebreid meten op maaiveld- niveau. Met spiegels en laserstralen wor-


OTAR Nr.1 - 2020 35


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48