This page contains a Flash digital edition of a book.
‘VAN OUDSHER EEN ONUITPUTTELIJKE BRON VAN INSPIRATIE VOOR IEDERE MODEONTWERPER’ Matrozenpakjes, trenchcoats


Legeruniformen en mode, ze blijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Al sinds eind zeventiende eeuw zijn militaire elementen uit het soldaten- tenue in de burgermode geslopen. Ook nu is het uniform alom aanwezig in onze mode en garderobekasten. Vaak zonder dat we daar erg in hebben. Want wat dacht u van het alledaagse T-shirt? Komt gewoon van de marine.


Door: Anne Salomons


hoeden, strakke broeken of onhandig lange jassen, het maakte niet uit. De Fransen, wie anders, waren de eersten die het rijkelijk versierde uniform in 1657 bij de infanterie verplichtten. Dat vond snel navol- ging bij andere legers; steeds meer regimenten staken zich in bonte uniformen, met kleurige linten en sjerpen en helmen met pluimen. Het militaire uniform werd gaandeweg zo elegant en de militairen zagen er zo flamboyant uit dat elementen uit hun tenues al snel in de burger- mode werden overgenomen, zoals de overbekende epauletten, Pruisische kragen en ‘brandenbourgs’, een jas met tressensluiting. Van camouflage- kleding was toen overigens nog aller- minst sprake. Zelfs in de eerste jaren van de Eerste Wereldoorlog vochten de Fransen nog in opzichtige rode broeken, sommige Belgische eenhe- den gingen getooid met hoge hoeden de strijd aan. Niet echt handig in de loopgraven. Uit die tijd stamt ook de trenchcoat, trench betekent loopgraaf. Of zoals de jas tegenwoordig heet ‘de Bur- berry’, een lange jas genoemd naar Thomas Burberry (1835-1926) die tij- dens de Eerste Wereldoorlog trench- coats van waterafstotende gabardine


V 14 JANUARI-FEBRUARI 2014


roeger waren de soldaten ongeüniformeerd en stre- den in een allegaartje van alledaagse kloffies. Hoge


maakte voor het British Royal Flying Corps. De trenchcoat werd aanvan- kelijk alleen door Britse officieren gedragen, maar al snel werd de jas ook populair bij de burgerbevolking. Een eeuw later is de ‘klassieke’ Bur- berry, met zijn kenmerkende beige- zwart-rood geruite voering niet meer weg te denken uit de mode. De ruit, die staat voor kwaliteit en ietwat deftige traditie, werd ook overgeno- men door de jeugdige Engelse Mods uit de jaren zestig, ja zelfs een enkele zorgvuldig gecoiffeerde hanenkam heeft nog brutaal boven zo’n trench- coat uitgetornd. Ook de cardigan (een herenvest) en de zogenoemde ‘raglanmouw’ hebben in die tijd vanuit het leger hun entree gemaakt in de burgermode. Maar het zijn vooral de stoere gevechtspakken uit de twintigste eeuw die onze eigen garderobekasten hebben gevuld met stapels T-shirts, kakibroeken en camouflagekleding in alle soorten en maten, bomberjacks en kistjes, ‘Mon- teycoats’ en zelfs matrozenpakjes.


Geschikt/ongeschikt T-shirts, wie heeft ze niet in de kast?


Het is wereldwijd het meest gedragen kledingstuk, maar weinigen weten dat het zijn oorsprong heeft bij de Amerikaanse marine waar het als hemd tot het standaarduniform van de matrozen behoorde. Eerst was het T-shirt nog van wol, rond 1913 werd het van katoen gemaakt. Het draag- comfort maakte dat het T-shirt niet alleen populair werd onder matrozen, maar ook bij soldaten. En nu heeft iedereen wel zo’n shirt om het lijf, al was het maar als makkelijke sportkle- ding of met tekst en beeld bedrukt om een ‘belangrijke’ boodschap aan de wereld mee te geven, zoals de opdruk ‘geschikt/ongeschikt’, een bekende reclame voor Defensie. Ook de duffelse jas, in de volksmond houtje-touwtjejas genoemd en aan- vankelijk alleen verkrijgbaar in de kleuren blauw of beige, heeft zijn oorsprong in de marine. De dikke duffelse stof beschermde de Britse matrozen gedurende de Eerste en Tweede Wereldoorlog tijdens het


wachtlopen tegen weer en wind. Al snel kregen de burgers dit ook in de gaten en werd de houtje-touwtje razend populair. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij ‘Montycoat’ genoemd, naar de populaire veld- maarschalk Montgomery, een enthou- siast drager van de duffelse jas. Doorgaans met minder enthousiasme gedragen, is het roemruchte matro- zenpakje waarin je als heftig doch tevergeefs tegenstribbelend kind door trotse ouders aan de buitenwe- reld werd getoond. Gelukkig voor velen is deze kinderkwelling alweer een tijdje uit de mode. Maar wees gewaarschuwd: mode komt altijd terug. Net als de camouflagekleding en de groene legerbroeken, die om de zoveel jaar weer op de catwalk in het gelid worden gezet.


Bruinhemden Gevechtskleding en uniformen


hebben niet alleen invloed op onze mode, ook andersom hebben modeontwerpers zich op het ont- werp van legeruniformen gestort. De meest twijfelachtige eer valt hier de bekende Duitse ontwerper Hugo Boss (1885-1948) ten deel. Hij


Ook het Legermuseum besteedde aandacht aan de invloed van militaire uniformen op het modebeeld in de tentoonstelling Dressed to kill. Bron: Legermuseum


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64