search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
geweld en PTSS


Een Cougar-transporthelikopter landt in 2009 op Forward Air Base Mirwais bij Chora, Afghanistan. Foto: ministerie van Defensie


over in First Kill: “De eerste keer dat je iemand doodt, is het vreemd, want het is iets wat je nooit eerder hebt gedaan. Maar daarna begint het normaal te worden en het gaat zelfs goed voelen. Het wordt een roes, één die beter is dan die welke drug je ooit kan bieden. We hadden op een gegeven moment zelfs ruzie over wie nou eigenlijk wie gedood had.” Later in de documentaire vergelijkt hij het doden van tegenstanders met de beleving van seks. Een andere veteraan in de docu- mentaire moet lang nadenken bij de vraag wat hij voelde bij de eer- ste keer dat hij een tegenstander doodde. Dan bekent hij dat zijn tegenstander eigenlijk nog maar een jongen was, net zo oud als zijn jon- gere broer. “Het was traumatisch”, geeft hij uiteindelijk toe.


Living with killing Opmerkelijk genoeg is er niet veel


onderzoek gedaan naar de gevolgen van het doden van tegenstanders in een oorlog- of vredesoperatie. In Noorwegen loopt al enkele jaren een


onderzoek van voormalig geestelijk verzorger (GV’er) Bendrik Baasland naar het effect van het doden van tegenstanders op individuele vete- ranen. Het onderzoeksproject heet Taking lives in military operations en Baasland nam daarvoor diepte- interviews af bij vijf Noorse Afgha- nistanveteranen. De GV’er was op het idee gekomen omdat hij tijdens en na missies vaak in vertrouwen werd genomen door veteranen die hun ervaringen met het doden van een tegenstander graag kwijt wil- den. Tijdens een presentatie van zijn eerste onderzoeksresultaten op een conferentie van de Europese Vereniging van Militair Sociologi- sche Onderzoekers ERGOMAS in 2015 vertelde Baasland dat er onder de door hem geïnterviewden geen veteranen waren met een trauma. Maar hij benadrukte in zijn bijdrage Living with killing dat de gevechts- ervaringen nog pril waren en dat daar voor de lange termijn nog geen conclusies aan te verbinden zijn. Zijn onderzoek is momenteel bijna afgerond en een van zijn bevindin-


gen is dat de veteranen er vooral problemen mee hebben dat zij niemand in hun omgeving hebben met dezelfde ervaring met wie zij kunnen praten. Dat is ook een van de redenen waarom Baasland het onderwerp bespreekbaar wil maken.


Nederlands onderzoek Ook naar de specifieke relatie tus-


sen gevechtservaringen in het algemeen en trauma’s is nog niet zo heel veel onderzoek gedaan. Het onderzoek dat er is, toont wel aan dat vredesoperaties in het hogere geweldsspectrum vaker tot posttrau- matische stress stoornissen (PTSS) en andere verwerkingsproblemen leiden. Dat zou dus ook kunnen gel- den voor Nederlandse veteranen die in Afghanistan actief zijn geweest in het kader van ISAF. Sinds 2005 doet de Universiteit Utrecht het zogeheten PRISMO- onderzoek (Prospectie in Stressge- relateerd Militair Onderzoek) onder meer dan duizend Afghanistan- veteranen die tien jaar lang gevolgd worden. Uit de eerste resultaten van


oktober 2017 11


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65