This page contains a Flash digital edition of a book.
met mijn baby onder het bed. Marjolijn wordt nog steeds angstig bij het afsteken van vuurwerk. In 1951 kregen we in Hilversum met z’n drieën een klein zolderkamertje. Ik heb vaak gehuild dat ik weer terug wilde naar Indië. Na vier jaar kregen we een huis aan de Tromplaan. We waren de koning te rijk.’ Zo vertel- len nog elf Indische Neder- landers hoe het hen sinds de Japanse inval in Nederlands- Indië is vergaan. (DS)


Hoe de Indische Nederlan- ders naar Harderwijk kwamen – Theo Bakker 65 pagina’s, zw/w geïllu-


streerd € 15,- Bestellen kan via website www.indischeharderwijkers. nl/boeken.html ISBN 9789081940405


Een schrijver in oorlog


De beroemde historicus Anthony Beevor is er met de steun van Loeba Vinogradova in geslaagd de dagboekaante- keningen van de beroemdste Russische oorlogscorrespon- dent Grossman, die voor de krant Rode Ster werkte, te bewerken en zo zijn ervarin- gen bij de strijd aan het Oost- front in een indrukwekkend document neer te leggen. Superlatieven in de wereld- pers werden niet geschuwd


De man met de drietand


Diegenen die Jan Elburg kennen, kennen hem natuurlijk van zijn vaak surrealisti- sche poëzie als een van ‘de vijftigers’ en plaatsen hem onmiddellijk in het rijtje van mensen als Hugo Claus, Lucebert en Gerrit Kouwenaar. Maar ook van de Cobra-groep, als beeldend kunstenaar bij mensen als Corneille en Karel Appel. Toch weten de meeste mensen niet dat Elburg ook mei- dagenveteraan was. Hij werd ingedeeld als mitrailleurschutter bij het 35e regiment infanterie en zou aan de IJssel bij Zutphen meedoen aan de harde strijd bij het over- steken van die rivier door de vijand. Het beeld van de Duitse soldaat waarmee hij toen ze de rivier waren overgestoken oog in oog kwam te staan en die hij hierbij in de borst schoot, zou hij nooit meer vergeten. De krijgsgevangenschap die volgde en ook zijn verdere ervaringen als communistische verzetsstrijder hebben ervoor gezorgd dat Elburg pas in 1974 bereid was weer een voet op Duitse bodem te zetten. De kracht van deze biografie van auteur Jan van der Vegt ligt er vooral in dat hij onmis- kenbaar aantoont hoe deze ervaringen in het latere leven en het werk van Elburg terug te vinden zijn. Met gebruik van cita- ten uit zijn vele briefwisselingen is het een levendig geheel geworden. Wat in gang gezet leek te zijn in de mobilisatietijd werd onmiddellijk strijdvaardiger naarmate de spanning toenam. Het zou uiteindelijk leiden tot poëzie die door zijn invloed voor altijd de Nederlandse poëzie zou verande- ren. En een van zijn belangrijkste werken, Serenade voor Lena, zou al in 1941 ver- schijnen. Zo kort na die verschrikkelijke dagen van mei 1940. Elburg zou uitein-


delijk docent op de Rietveld Academie worden en onder meer de Feniksprijs en de Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre krijgen. (GA)


De man met de drietand. Leven en werken van Jan G. Elburg 1919-1992 – Jan van der Vegt


492 pagina’s € 25,- (e-book € 12,99)


Uitgeverij Meulenhoff, Amsterdam (tel: 020-5353135) www.meulenhoff.nl ISBN 9789029088275


bij de beschrijving van dit boek. The New York Times heeft het over ‘het allerbeste ooggetuigenverslag’ en the Guardian over ‘een journa- listieke presentatie van de allerhoogste orde’. Grossman is bij ons vooral bekend geworden door zijn in het Nederlands vertaalde literaire meesterwerk Leven en lot. Dit boek mocht tot zijn verbazing niet gepubliceerd worden, maar zou uiteinde- lijk zijn weg weten te vinden naar het Westen. Grossman, de Joodse Sovjet-militair, schrijver en oorlogscorres-


pondent, heeft het helaas niet meer bij leven mogen meemaken. Een schrijver in oorlog van Beevor en Vino- gradova laat ons zien hoe hij door zijn ervaringen en de beelden tot dit meesterwerk is gekomen. Grossman was al schrijver en vertaler voor de inval van de Duitsers in de Sovjet-Unie in 1941 en zou als oorlogscor- respondent overal te vinden zijn op de slagvelden van het Oostfront. Van de strijd om Stalingrad en de slag om Ber- lijn, tot en met de ontdekking van Majdanek en Treblinka,


hij was erbij en zou er verslag van doen. En verslag doen, dat kon hij. Met dit boek is het alsof Grossman alsnog na zijn dood aan het woord is, om zich met zijn vlammende bewoordingen nog eenmaal tot ons te richten. (GA)


Een schrijver in oorlog. Vasili Grossman – Antony Beevor en Loeba Vinogradova


458 pagina’s € 24,95


Uitgeverij Balans, Amster- dam (tel: 020-3059810) www.uitgeverijbalans.nl ISBN 9789660036408


SEPTEMBER 2013 29


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64