This page contains a Flash digital edition of a book.
RUIM TWINTIG JAAR INZET IN VOORMALIG JOEGOSLAVIË Omslag in Bosnië Door: Gielt Algra


Het was vorig jaar maart twintig jaar geleden dat het Nederlandse optreden onder de VN-vlag in voormalig Joegoslavië op grotere schaal een aanvang kreeg. In het kader van UNPROFOR nam Neder- land in eerste instantie nog vrij beperkt deel met een contingent verbindelaars dat de onderlinge contacten tussen de verschillende VN-infanteriebataljons moest onderhouden. Het zou het begin zijn van een omslag in 1993 op alle niveaus van werken voor de Neder- landse krijgsmacht en met name voor de Koninklijke Landmacht.


H


et Verbindingsbataljon zou in 1993 op volle sterkte ope- reren en werd in april van dat jaar geflankeerd door het


Nederlands-Belgische transportbataljon dat belast werd met de transporten van hulpgoederen in voormalig Joegoslavië. In december 1993 zou een verkennings- groep van Dutchbat 1, het eerste lucht- mobiele bataljon dat Nederland uitzond, proberen de enclave Srebrenica te berei- ken. Daarmee kwam het operatiegebied van de Nederlandse VN-troepen vanaf 1993 voor het grootste deel in Bosnië te liggen, terwijl dat bij de verbindelaars nog vooral Kroatië was. Hiermee volgde de ontplooiing van de Nederlandse troe- pen ook het verschuivende zwaartepunt van de strijd in voormalig Joegoslavië. Terwijl de ontplooiing van het aandeel van de Koninklijke Landmacht in 1993 op zijn hoogtepunt begon te komen, werden ook de andere krijgsmachtdelen in 1993 nadrukkelijker ingezet. De con- troles op de Donau en de Adriatische Zee vergden met name de inzet van de Koninklijke Marine en de marechaussee


Anders dan UNPROFOR was IFOR geen ‘blauwe’ maar een ‘groene’ missie. Foto: NIMH


en voor de operatie Deny Flight zouden ook de Nederlandse F-16’s vanuit Villa- franca in Italië gaan deelnemen


Robuustere aanpak


Natuurlijk ging dit allemaal niet zonder slag of stoot. De discussie over de vrij- willigheid van de dienstplichtigen en de kwetsbare onzekerheid omtrent de aan- tallen vrijwilligers werd volop gevoerd. Het zou uiteindelijk voor minister van Defensie Relus ter Beek, aanvankelijk een voorstander van de dienstplicht, de doorslaggevende reden zijn om deze op te schorten en voor een vrijwilli- gerskrijgsmacht te kiezen. Het ‘moeras’ met de onwerkbare mandaten waar de VN-troepen mee te maken kregen, liet ook het karakter van de missie steeds verder veranderen. Met de introductie van de Rapid Reaction Force, waarbij de mortiercompagnie van het Korps Mariniers werd ingedeeld, werd bewust gekozen voor ‘een robuustere aanpak’. De eerste voorbeelden van een daadwer- kelijke ‘robuustere aanpak’ waren al in 1994 te zien, maar zouden na het ‘drama


van Srebrenica’ de blauwdruk voor het optreden worden. De verschuiving van peace keeping naar peace enforcing, waar jaren over gediscussieerd was, werd hiermee een feit. Het verschuiven van bevoegdheden van de VN naar de NAVO en de nadrukkelijkere betrokken- heid van de VS als bondgenoot waren hier een doorslaggevende factor in.


40.000 Nederlanders


Hiermee werd de basis gelegd voor het optreden van de Nederlandse troepen in het kader van IFOR en SFOR. De bewapening van deze Nederlandse troe- pen, die tot en met 2004 in deze opera- ties zouden optreden, waren hier geheel op toegepast. Ook na deze datum zouden nog jarenlang Neder- landse militairen in voormalig Joegosla- vië dienen. In totaal zijn ruim 40.000 Nederlanders uitgezonden naar voor- malig Joegoslavië. 17 Nederlanders lieten bij deze inzet in en rondom voor- malig Joegoslavië het leven.


JUNI 2013


19


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64