search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
Zwarte humor Maar even zo vaak is militaire


humor zwartgallig en cynisch, vooral onder soldaten in gevechts- zones. ‘We lachen altijd’, sprak een militair in Afghanistan. ‘We móeten lachen, anders worden we gek!’ Blackadder Goes Forth, de


De Engelse term is avoidance joking (ontwijkingshumor): een defensief mechanisme dus om niet te boeven denken aan wat je allemaal kan overkomen. Humor verzet je gedach- ten en is letterlijk een goed medi- cijn. Gelotologie is de wetenschap van het lachen (sommige lezers


Het arsenaal aan grappen over andere eenheden of krijgsmachtdelen is haast oneindig


vierde serie van Rowan Atkinsons gelijknamige tv-epos, speelt daar meesterlijk cynisch op in. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bekijkt de sullige generaal Melchett – de klas- sieke ‘ezel die leeuwen leidt’ – een schaalmodel van het front, ongeveer drie vierkante meter groot. ‘Dit is de hoeveelheid land die we gisteren veroverd hebben’, legt stafofficier kapitein Darling uit. ‘Ah, dat ziet er goed uit’, reageert Melchett, ‘en wat is de schaal van dit model?’ De staf- officier: ‘De schaal is een-op-een, generaal. Kijk, daar kruipt zelfs een wormpje!’ Zwarte humor is een reactie op de gekmakende gedachte dat dood en verwonding willekeurig kunnen toeslaan. Amerikaanse militairen in Irak fabriceerden een bord: ‘Omlei- ding voor autobommen, graag via de afrit.’ Dit soort fatalistische en macabere humor bestaat vaak uit beelden die net zo gruwelijk, absurd en onsmakelijk zijn als de werkelijk- heid.


Tikkeltje ongepast? Buitenstaanders hebben wel eens


moeite met zo veel ‘ongepaste’ humor. Vooral Westerse soldaten horen eigenlijk geen grappen te maken over tegenstanders (‘De gemiddelde talibanstrijder heeft meer vrouwen dan tanden’). Talrijk zijn de botte grappen over lijken en afgerukte lichaamsdelen aan het front. Een Ierse soldaat zag tijdens de Slag aan de Somme (1916) een hand uit de modder steken. ‘Kijk, die heeft vast z’n achterstallige soldij nog niet gekregen.’ Andere soldaten schudden het lichaamsdeel lachend de hand.


zullen zich misschien de film Patch met komiek Robin Williams herin- neren, waarin hij als dokter jonge patiëntjes aan het lachen maakt.) Gelotologie bestudeert de psychi- sche en lichamelijke effecten van lachen. Wie niet lacht, verliest aan gevoel en stompt af. Humor is een balsem tegen onverschilligheid. Volgens onderzoekers is er ook een verband tussen militaire humor en nationale cultuur. Zo waren Britse militairen – zeker die met een arbei- dersachtergrond – al gewend aan de ironische en zwartgallige humor van de music halls. Dat gaf ze aan het front juist extra veerkracht.


‘We zijn niet aan het terugtrekken’, is een bekende grap-tegen-beter- weten-in, ‘we rukken op via de omgekeerde route.’ Humor in de vorm van bijnamen helpt ook om de angst een plek te geven. Bajonetten worden dan ‘tandenstokers.’ Franse soldaten noemden artilleriegranaten ‘kookpotten’, de Duitsers bedach- ten ‘blauwe komkommers’ en de Britten ‘Jack Johnsons’. Die laatste naam verwees naar de eerste zwarte wereldkampioen boksen in het zwaargewicht (1908). De klappen kwamen net zo hard aan, zogezegd.


Groepsgeest(ig) Groepsbinding en versterking van


het moreel is een tweede belangrijke functie van militaire humor. Het arsenaal aan grappen over andere eenheden of krijgsmachtdelen is haast oneindig. Vanaf grofweg de Eerste Wereldoorlog stuurden autoriteiten humoristen en andere entertainers naar het front om het moreel te verstevigen. Denk aan de Amerikaanse komiek Bob Hope, die zes decennia lang troepen aan het front vermaakte. Veel legers kenden ook rondreizende militaire cabaret- gezelschappen. Op het programma stonden onvermijdelijk grappen over de officieren en een travestieact. De BBC-comedyserie It Ain’t Half Hot Mum (Oh moeder, wat is het heet)


Bob Hope vermaakte zes decennia lang troepen aan het front. Hier schudt hij de hand van generaal Patton. januari-februari 2018 11


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65