This page contains a Flash digital edition of a book.
Ooggetuige MARINEVETERAAN TJERK SPRIENSMA DIENDE OP HR.MS. EVERTSEN ‘Je was er voor elkaar’


“Heb je ook een roeiboot? Want dan roeien we wel naar Holland terug en dan hebben we tenminste water geproefd.” Zo benaderden Tjerk Spriensma en zijn maat de verantwoordelijke personeelsofficier, toen hij erachter kwam dat hij instructeur werd voor de nieuwe lichtingen matrozen en nog niet op de vloot werd geplaatst. De verantwoordelijke officier had gevoel voor humor. “Ik zie hem nog lachen”, zegt de nu 90-jarige Spriensma, maar ze kregen wel een plaatsing op een torpedobootjager, de HMS Scourge, de latere Hr.Ms. Evertsen.


Door: Gielt Algra T


jerk Spriensma wilde varen, dus toen hij na de bevrijding in 1945 in dienst moest, koos hij


bewust voor de Koninklijke Marine. Hij rondde de opleidingen in Groot- Brittannië af en was ronduit teleur- gesteld dat hij nog niet kon uitvaren. Na de plaatsing op de torpedoboot- jager duurde het nog wel even, voor- dat ze konden uitvaren. Het schip was, in de woorden van Spriensma, een “ongelofelijke zwijnenkeet”. Ze moesten flink aan de slag om het enigszins leefbaar en zeewaardig te krijgen. Tijdens de proefvaarten van het schip werden Spriensma en zijn maten blootgesteld aan de woeste stormen op de Noordzee, met alle gevolgen van dien. “Het ene moment lag je in je hangmat te slapen, het andere moment lag je op het dek”, vertelt hij. Ondertussen groeide het besef dat het spoedig wat serieuzer zou wor- den. “In Engeland wisten we al wat er zo’n beetje ging spelen”, vertelt Spriensma. Hij kreeg in de gaten dat zij met de Evertsen naar Nederlands- Indië zouden worden gestuurd. Voordat ze vertrokken, ging hij met verlof naar Nederland, waarbij hij afscheid nam van zijn ouders in Friesland.


44 juni 2016


Vuurdoop Zijn eerste kennismaking met Indië was de aankomst in Atjeh. Vandaar voeren ze door naar Tandjong Priok, waar hij zijn vuurdoop onderging. Voor een marineman tegen alle verwachtingen in aan land. Bij een transport per vrachtwagen werden ze plots beschoten. “Daar begon het gesodemieter”, vertelt Spriensma. “We reden met een vrachtauto langs een hele lange kali en in één keer: rrrrrrt! En daarna: tok tok tok tok, zo door de huif heen. Ons pakkie was niet meer wit, maar half zwart, want we doken allemaal tegen de grond aan.” Het zou niet lang duren, voordat hij deze ervaring ook op een schip meemaakte. Kort na de beschieting bij Tandjong Priok voeren ze uit richting Cheribon voor het uitvoe- ren van blokkadediensten. Vanaf Madoera werden ze toen beschoten.


Toen ze het vuur beantwoordden, bleken ze niet erg bedreven te zijn in het bedienen van de kanonnen. “De granaten gingen over Madoera heen. We hadden ook nog nooit met dat rotding geschoten”, vertelt Spriensma. Er volgde hierna dan ook direct een periode waarin veel geoefend werd om de omgang met het geschut op peil te krijgen. Spriensma zelf werd stukscommandant op kanon vier. Dat het oefenen nodig was, bleek al snel. “Het ging vaak los hoor”, vertelt Spriensma. “Als we door de straat van Bali gingen, wisten we het al.” Niet dat ze precies wisten wat er ging gebeuren. En zou dat wel zo zijn, dan nog werd dat aan hen niet meegedeeld. “Er gaat wat gebeuren, want je bent al vroeg uit je bed gehaald. Je weet dat er iets ophanden is, maar niet wat.” Hij vervolgt zijn relaas met het vertellen


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65