This page contains a Flash digital edition of a book.
archief Alkmaar een aantal zeer interessante egoducumenten had verworven van deze man. Nadat ik ernaar gekeken had, dacht ik gelijk: dit is interessant.”


Als kleinzoon van een landbouwer die failliet geraakt was, leek voor Schuurman aanvankelijk een bestaan als simpele sigarenmaker wegge- legd. “Zijn liefde voor muziek bood hem de kans daaruit te breken. Eerst door lessen te nemen en later door zelf een muziekschool te beginnen, optredens te verzorgen en daarna door de stap te zetten naar de NSB waarbinnen hij een behoorlijke loopbaan wist op te bouwen.” Toch had Schuurman in de jaren dertig geen uitgesproken politieke opvat- tingen. “Ik denk dat hij heel sterk werd gegrepen door sentimentele ideeën en het idee grootse daden te willen verrichten, vandaar ook zijn aanmelding voor het Oostfront.” Als 42-jarige overleefde Schuurman het Oostfront, maar zijn twee 18-jarige zoons die hem volgden niet.


Nederlandse SS’ers


Het is een fascinerend levensverhaal dat in het boek verteld wordt, ook al gaat het om een ‘foute Nederlander’. Hoe kan het dat een toch vrij intel- ligente man ook na de oorlog zo hals- starrig een foute ideologie blijft ver- dedigen? “In de eerste plaats omdat hij binnen de NSB en in de Tweede Wereldoorlog een mooie tijd heeft beleefd. Hij werd op het schild gehe- sen vanwege zijn muzikale capaci- teiten. Hij was de zangleider en een van de belangrijkste componisten van de NSB.” Maar volgens Valk is er een misschien nog wel belangrijkere reden. “Als hij na de oorlog ervan overtuigd was geraakt dat hij een misdadig ideaal had gediend, had hij het zichzelf nooit kunnen vergeven dat hij vanwege zijn politieke gekte twee zoons de dood in had gejaagd. Door vast te houden aan het natio- naalsocialisme kon hij zeggen: we hebben een groot offer gebracht en we hebben nu weliswaar verloren, maar eens zal de mensheid tot de conclusie komen dat waar wij voor stonden juist was.” Valk raadpleegde musici om de muzikale betekenis van Schuurman te kunnen duiden “Vóór de oorlog schreef hij hele sentimentele liedjes die een beetje pasten in die tijd. Het contrast met zijn politieke liederen,


Veteraneninstituut, Martin Zijlsta, eind jaren tachtig in de Tweede Kamer kwam voor de PvdA en het veteranenbeleid nog in de kinder- schoenen stond. “We hadden veel gesprekken met Indiëveteranen die veelal heel erg verbitterd waren over het gebrek aan erkenning en waar- dering. Vooral Martin heeft dit zeer actief aangepakt en we hadden het geluk dat de toenmalige minister van Defensie Relus ter Beek er ook bepaald gevoelig voor was. Hij vond ook dat het van belang was om meer aandacht te besteden aan de positie van veteranen.”


Veteranenloket Ter Beek kwam in 1990 met de eerste


Melchert Schuurman met het IJzeren Kruis in 1945. Foto: collectie Schuurman


die vooral bombastisch waren, is heel groot. Daar moest op gemar- cheerd worden en ze moesten mak- kelijk meegezongen kunnen worden. Nadat hij zijn straf had uitgezeten, maakte hij na de oorlog weer veel niet-politieke liederen en muzikale composities. Musici zeggen: een bekwaam musicus, maar geen groots componist.” Toch is zijn muzikale nalatenschap niet geheel verloren gegaan. “Als je op internet zoekt, kom je nog steeds zijn liederen tegen die door koren gezongen worden. Die weten dan blijkbaar niet wat zijn politieke verleden is.”


Begin veteranenbeleid Valk is alweer bezig met het voorbe-


reiden van een nieuw boek waar hij niet veel over kwijt wil, behalve dat hij zich oriënteert op Nederlands- Indië en Korea. Want de oorlog blijft hem fascineren. “Er is geen periode geweest in de twintigste eeuw die zoveel consequenties heeft gehad als de Tweede Wereldoorlog. De politionele acties staan daar ook niet los van, ik ben nog lang niet uitgestudeerd daarover.” Het is ook een reden waarom hij zoveel plezier heeft in zijn werk voor het Vetera- neninstituut. “Ik vind het geweldig om op te trekken en te praten met veteranen.” Hij herinnert zich nog goed dat hij samen met zijn voorganger bij het


veteranennota Zorg voor veteranen in samenhang. Dat er nu, bijna 25 jaar na dato, een speciaal Veteranen- loket is geopend, beschouwt Valk als een nieuwe mijlpaal in het vetera- nenbeleid dat sindsdien ontwikkeld is. “De oprichting van het Veteranen- loket is een hele belangrijke stap voor het Veteraneninstituut. Ik heb er zelf hele hoge verwachtingen van. Het biedt een extra service aan onze veteranen met vragen op welk gebied dan ook: materieel, zorg, pensioen, noem maar op.”


In relatief korte tijd is door de samenwerkende organisaties een hele nieuwe organisatie opgebouwd. “Daar is de afgelopen maanden heel hard aan gewerkt. En de mensen die achter de telefoon zitten, weten wat de vraag is, maar ook wat de achter- grond daarvan is. Ze kunnen iemand echt verder helpen. Wat dat betreft, is het niet alleen een telefonist die zegt: ‘U wordt teruggebeld.’” Valk denkt dat het Veteranenloket ook internationaal gezien een uniek instrument is. ”We hebben geleerd uit het verleden en in Nederland een behoorlijke inhaalslag gemaakt. Inmiddels is de achterstand omgesla- gen naar een voorsprong op vetera- nenbeleid vergeleken met veel andere landen.” Als oud-politicus wijst hij op een cruciale factor daarin. “Het politieke klimaat is gun- stig voor veteranen, er zitten ook veteranen in de Tweede Kamer. Daar- door weet je dat ook politiek gezien de belangen van veteranen behoor- lijk geborgd zijn.”


Zie voor een aanbieding van het boek pagina 60!


JUNI 2014 57


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65