This page contains a Flash digital edition of a book.
Liefde in tijden van oorlog


vrouw van een veteraan die stiekem hoopt dat haar man weer eens wordt uitgezon- den: ‘Want hij schrijft dan zulke lieve dingen.’ Vrijsens stijl is soms wat jongensboekachtig (‘Het heldenverhaal van kapitein Rolf en zijn vijf bomexperts in Uruzgan’), maar echt sto- ren doet dit niet. De auteur heeft veel gezien en zelf ervaren: meevarend in een onderzeeboot en embedded in Uruzgan als passagier in een F-16 (‘De jachtbommen- werper gooit zich in de lucht als een homesick angel’). De pantserhouwitser wordt dan ‘het krachtigsTE WAPEN! Van de Koninklijke Land- macht’ en ‘een handige vuur- mond’ in Uruzgan. Vrijsen betreurt het lot van Defensie als populaire afbraakpost, deelt een terloopse sneer uit naar linkse politici en vindt (het zal niet verbazen) dat de JSF er moet komen. Al met al schetst Vrijsen het beeld van een krijgsmacht die – ondanks alle bezuinigingen en reorganisaties – nog steeds gevuld is met capabele en opvallend goed gemotiveerde militairen. (CK)


Te Wapen! In het kielzog van een krimpende krijgsmacht – Eric Vrijsen


213 pagina’s € 14,95 Elsevier Boeken, Amsterdam (tel: 0314-358358) www.elsevier.nl/boeken ISBN 9789035250680


Lange tijd heeft er een taboe geheerst op het onderwerp militaire missie en sek- suele relaties met de lokale bevolking, maar langzamerhand is het onderwerp steeds meer bespreekbaar geworden. Voor wat betreft de gevolgen op dit gebied van de politionele acties in voormalig Nederlands-Indië heeft het project Oor- logsliefdekind van filmmaker en schrijver Annegriet Wietsma en oud-medewerkster van het Veteraneninstituut Stef Scag- liola hier een belangrijke rol in gespeeld. Eerst was er een website, vervolgens de documentaire Tuan Papa en inmiddels is er ook het boek Liefde in tijden van oorlog. Dat Nederlandse militairen in de voormalige kolonie ook een tastbare en


zeer levendige erfenis hebben nagelaten, was al bekend, maar het blijkt dat er nau- welijks enig onderzoek naar gedaan is. Weliswaar is het aantal nakomelingen van relaties tussen Nederlandse militairen en vrouwen uit voormalig Nederlands-Indië maar een fractie van wat Canadezen in het naoorlogse Nederland verwekten, volgens het boek gaat het tussen 1946 en 1951 nog altijd om drie- à achtduizend


kinderen. Het lot van een aantal van hen is niet te benijden, veelal kwamen zij terecht in weeshuizen of ze leden een armoedig bestaan met een moeder die in de kersverse republiek Indonesië juist vanwege dat kind vaak met de nek werd aangekeken. Dat geldt eigenlijk voor de meeste van de 23 voor het boek gesproken oorlogsliefdekinderen. De Nederlandse militairen, zowel ongebonden als zij die in het vaderland al een relatie hadden, gingen ondanks een restrictief beleid van de militaire leiding (vaak ingegeven door de katholieke en protestantse geestelijke verzorgers) vrij veelvuldig contacten aan met lokale vrouwen. Natuurlijk met prostituees, maar er ontstonden ook lief- desrelaties, niet zelden met baboes die in sommige eenheden zelfs ‘gedeeld’ werden voor het verlenen van seksuele diensten. Volgens het boek waren er eenheden waar tot veertig procent van de mannen sek- sueel actief was in contacten met lokale vrouwen. Het is schrijnend om te lezen dat ook mannen die een ‘serieuze’ relatie aangingen in vrijwel alle gevallen, daartoe aangemoedigd of zelfs verplicht door de militaire leiding, hun verantwoordelijk- heid ontliepen als er een kind uit voort- kwam. Via zoekrubrieken en emo-tv- programma’s als Spoorloos hebben er recentelijk enkele ontmoetingen plaats- gevonden tussen Nederlandse veteranen en hun lange tijd doodgezwegen nakome- lingen, vrijwel altijd op initiatief van die laatsten. Maar zo’n voor veteranen en hun familie vaak pijnlijke confrontatie leidt zelden tot een echt warme relatie. Wie daar meer voorbeelden van wil lezen, kan terecht op de website www.oorlogsliefde- kind.nl. Het boek vertelt het allemaal zon- der al te veel opsmuk, maar met veel oog voor historische context en detail, wat het allemaal nog waardevoller maakt. Geen geschiedenis om erg trots op te zijn, wel een onderwerp dat ook weer eens een the- manummer van Checkpoint verdient. (FL)


Liefde in tijden van oorlog – Annegriet Wietsma en Stef Scagliola


356 pagina’s, geïllustreerd € 19,90 (e-book € 12,-) Uitgeverij Boom, Amsterdam (tel: 020-5218938) www.uitgeverijboom.nl ISBN 9789461055200


JUNI 2014


29


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65