Essay 31


Voor de rechtsorde Een militair sterft dikwijls voor de vergissingen van politici, dat is waar, maar ook dat kan niet het hele verhaal zijn. Het leger en de politie brengen het monopolie van de staat op geweld in praktijk. Zonder dat staatsmonopolie is de staat een omhulsel dat erop wacht te worden weggeblazen. Militairen sneuvelen uiteindelijk, kun je zeggen, voor de rechtsorde, ook de internati- onale rechtsorde, als het goed is. En als gezegd, vaak is het onduidelijk wat door middel van het geweld, het leger, bereikt moet worden. Wat betekent beschermen van de rechtsorde als de beschermers ervan die orde onder de voet lopen? Misschien komt de maat- schappelijke weerzin tegen sneuvelen van eigen soldaten ook precies voort uit dat besef: dat de reden waarom er oorlog gevoerd wordt vaak niet goed is, of althans niet goed genoeg.


OV Arnon Grunberg ER


Arnon Grunberg (1971) is een Nederlandse schrijver. Hij schreef onder andere Fatoompijn en Tirza. Ook schrijft hij columns voor onder meer de Volkskrant en Vrij Neder- land. Hij reisde twee keer embed- ded mee met Defensie naar Afgha- nistan. Afgelopen Herdenkingsdag droeg hij in een lege Nieuwe Kerk zijn 4 meilezing voor.


Helden? Wie over mensenoff ers spreekt, spreekt vroeg of laat over helden. Een diff uus woord in een tijd dat iedereen opeens toch een held is, van vakkenvullers via tramconducteurs tot verpleegkundigen. Ik misgun niemand het voorrecht held te zijn, maar als iedereen het is, dan is ook niemand het meer. Ik vermoed dat heldendom veel met het brengen van off ers te maken heeft. Achteraf verdwijnt morele ambiguïteit als sneeuw voor de zon, maar op het moment zelf worden morele keuzes, zeker in tijden van oorlog, in grote onzekerheid en vaak onder intense druk gemaakt. Daarmee wil ik geen misdaden excuseren, maar onze weerzin tegen het off eren van ‘onze


eigen mensen’ komt ook voort uit een diep wantrouwen. Wij zijn niet meer zo overtuigd van het hogere doel dat aan die off ers ten grondslag ligt. Het vaderland is nog doder dan God. De vraag blijft hoe het goede, de inter- nationale rechtsorde, te beschermen, en onder welke voorwaarden men bereid is daarvoor het grootst mogelijke off er te brengen. Wie van de ander bereidheid vraagt het grootst mogelijke off er te brengen, moet kunnen uitleggen waarvoor precies het gebracht wordt. Er zou van tevoren overeenstemming moeten bestaan over wat die rechtsorde nu eigenlijk is die alle bescherming ver- dient. De brede consensus hierover zie ik steeds meer afnemen.


Het vaderland is nog doder dan God


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124