18


Vanuit het uitzendgebied


Locals blikken terug


Steeds vaker gaan veteranen terug naar het uitzendgebied. Wat vindt de lokale bevolking daarvan? Aki Ra (Cambodja), Speedy (Libanon) en Camil Durakovic (Bosnië) geven antwoord op deze vraag.


Tekst Johan Kroes Beeld Getty Images


Aki Ra uit Cambodja


De UNTAC-vredesmissie (1992–1993) in Cambodja betekende voor Aki Ra (50) een ommekeer in zijn leven. Het zette hem op het spoor van een eigen missie waar hij nog altijd al zijn energie in steekt: ervoor zorgen dat er geen boer en geen kind meer sterft of gehandicapt raakt door een ontplof- fende mijn. Pas in 2018 ontmoette hij voor het eerst weer een Nederlandse UNTAC-veteraan. In 2010 werd Aki Ra door CNN uitge- roepen tot Held van het Jaar, wat hem internationale bekendheid opleverde en honderdduizenden dollars voor de organisatie waarmee hij Cambodja vrijmaakt van landmijnen. In die tijd stierf echter ook zijn vrouw op 29-jarige


leeftijd en speelde zijn PTSS in hevige mate op. Sindsdien geeft Aki Ra nog nauwelijks interviews, maar voor het Nederlandse programma Mijn Missie maakte hij in 2018 een uitzondering. Daarin ontmoette hij veteraan Gepko Ruitenberg. Aki Ra kijkt daar nog altijd positief op terug. ‘Gepko is een goede man en heel erg aardig. Ik zou hem graag nog een keer zien. De VN-missie heeft veel voor mijn land en voor mij persoonlijk betekend en op dat moment kon ik daar waardering voor uitspreken.’


Kindsoldaat Regelmatig ontvangt Aki Ra vete- ranen, vooral uit Amerika, bij zijn Landmijnmuseum in Siem Reap. Dan laat hij het museum zien en wisselen ze ervaringen uit. Zeker als de bezoekende veteraan ook kampt met PTSS zijn het helende ontmoetingen. De trauma’s van Aki Ra gaan terug naar de jaren zeven- tig en tachtig toen de Rode Khmer de macht greep, zijn ouders vermoordden en hij als kindsoldaat werd ingelijfd. Tot zijn 14e diende hij bij de Rode Khmer, tot zijn 19e bij de Vietnamezen, later bij het Cambodjaanse leger. Jongens zoals hij moesten mijnen leggen en wapen- tuig van vijanden onklaar maken. De grote omslag in zijn leven kwam toen hij 22 jaar was. De Verenigde


Naties startten in Cambodja de UNTAC-missie, om een eind te maken aan de burgeroorlog in het land. De missie bereidde verkiezingen voor en begon met het ontmijnen van het land. Aki Ra trad als burger in dienst van de Verenigde Naties. De VN-blauwhelmen vertrokken na drie jaar. Rond die tijd was Aki Ra getuige van een vreselijk ongeluk dat hem tot een ingrijpend besluit bracht: ‘Op een stuk land liep een boerenechtpaar achter een koe en de ploeg aan. Ze droegen een kind van zes maanden met zich mee. De ploeg


‘ De VN-missie heeft veel voor mijn land en voor mij persoonlijk betekend’


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124