14
Terugkeerreis
medailles uitgereikt. Ook de mensen waren zo vriendelijk en dankbaar. Die zongen voor je, of vielen huilend op straat. Het gaf me een goed gevoel dat de Koreanen nieuwsgierig zijn naar de militairen van toen. Het was een groot verschil met de kille ontvangst die we destijds kregen toen we weer thuis in Nederland kwam.’ Van der Leelie bezocht onder andere de Panmunjom, de Joint Security Area, de Verenigde Naties Memorial Cemetery in Korea, de Daejeon National Cemetery en hij nam deel aan The 12th Banquet for Disabled UV Veterans in the Korean War. Van der Leelie herkende weinig van het land, zoveel jaar later. ‘Toen wij daar zaten, was er niets. Nu is het een modern land. Het contrast was enorm. Elk jaar woon ik een chique lunch bij in Den Haag voor veteranen en mensen van de Zuid-Koreaanse ambassade. Elk jaar zijn er meer zakenmensen bij aanwezig. Naast de bescherming tegen het oprukkende communisme, heeft onze strijd ook geholpen bij de groei.’
Jos Wessels (99)
MISSIE WO II (NEDER- LANDS-INDIË) EN NIEUW-GUINEA (1962 )
FUNCTIE Pantserluchtaf- weergeschut. KNIL
‘Direct na de middelbare school werd ik opgeroepen voor het KNIL. Op Midden-Java kwam ik terecht bij het pantserluchtafweergeschut en werd opgeleid om vliegtuigen en para- chutes neer te halen. Eind 1941 werd het KNIL bij de oorlog betrokken, na
de aanval op de Amerikaanse marine- basis Pearl Harbor. Wat een lafhartig- heid was dat, die kamikazepiloten!’ Jos Wessels werd krijgsgevangene toen het KNIL capituleerde op 9 maart 1942. In totaal heeft hij drie en een half jaar in gevangenschap doorgebracht. Hij werd te werk gesteld aan de Birmaspoorweg. In 2013 ging hij terug naar Thailand, naar het spoor. ‘Ik werd via Bronbeek uitgenodigd om samen met nog twee veteranen terug te reizen. De rest van de groep bestond uit familie van de nabestaanden, van de mensen die de bouw aan het spoor niet overleefd hebben. Wij zijn meegevraagd, zodat we deze jonge generatie konden vertellen wat we hebben meege- maakt. Zij hebben natuurlijk geen idee hoe het eraan toeging.’ Daar in Thailand vertelde hij hoe zwaar hij het heeft gehad tijdens de bouw. ‘De jappen wezen aan welke bomen we moesten kappen om er
dwarsliggers van te maken. Ook vertelde ik over de sabotageacties die we stiekem deden, slechte stukken hout gebruiken zodat het spoor zou verzakken.’ Eenmaal langs het spoor voelde het gebied erg bekend. ‘Natuurlijk herkende ik het nog. De rivier, het oerwoud. Alles kwam weer boven. Met z’n drieën hebben we goed kunnen vertellen over de kampen, de werkzaamheden en de bombarde- menten.’ Een deel van groep reisde een stukje over het spoor. ‘Maar dat wilde ik niet. Waarom toch niet?, vroegen mijn medereizigers. Ik weet hoeveel leed hierachter zit. Dat voelde niet goed.’
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84 |
Page 85 |
Page 86 |
Page 87 |
Page 88 |
Page 89 |
Page 90 |
Page 91 |
Page 92 |
Page 93 |
Page 94 |
Page 95 |
Page 96 |
Page 97 |
Page 98 |
Page 99 |
Page 100 |
Page 101 |
Page 102 |
Page 103 |
Page 104 |
Page 105 |
Page 106 |
Page 107 |
Page 108 |
Page 109 |
Page 110 |
Page 111 |
Page 112 |
Page 113 |
Page 114 |
Page 115 |
Page 116 |
Page 117 |
Page 118 |
Page 119 |
Page 120 |
Page 121 |
Page 122 |
Page 123 |
Page 124
