search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
M


oerriool heet het hoofdriool van Arnhem, een verbaste- ring van ‘moederriool’. De


1150 meter lange ondergrondse afvoer van hemel- en rioolwater van een groot deel van de stad was er slecht aan toe. Delen van het gemetselde riool stonden zelfs op instorten. Er waren scheuren in het gewelf en het fundament was niet stabiel meer. En dat terwijl na heftige re- genval zo’n 20.000 kuub water per uur moet worden afgevoerd, ofwel de in- houd van acht Olympische zwembaden.


Een bouwkeet en enkele putdeksels die open staan, veel meer merken Arnhem- mers niet van de ingrijpende operatie in het hart van de stad. Alle werkzaamhe- den worden ondergronds gedaan, zon- der graven. Al het materiaal wordt aan- gevoerd via inspectieschachten van tachtig bij tachtig centimeter. Tijdens de werkzaamheden moet het moerriool (diameter 2,30 meter) gewoon in bedrijf blijven.


Risico’s De toestand van het riool was alarme- rend slecht, zegt Erik Laurentzen, be- heerder riolering en water bij de ge- meente Arnhem. Dat kwam aan het licht bij een inspectie in 2011. Uit zoge- noemde MAC-testen, een systeem van de gemeente Parijs om de stabiliteit te meten, bleek dat maatregelen dringend noodzakelijk waren. “De uitkomst was heel erg schrikken. Maar het was ook het begin van het jongensboek dat dit is


ALLE WERKZAAMHEDEN WORDEN ONDER- GRONDS GEDAAN, ZONDER GRAVEN.


geworden.” Een kapot riool zou enorme gevolgen hebben. Met dagelijks tiendui- zenden auto’s die passeren, het nieuwe Centraal Station plus parkeergarage en een tunnel die in het slechtste scena- rio onder water konden komen te staan. “Het water zou door het centrum kun- nen gaan stromen, met grote gevolgen voor verkeer, openbaar vervoer en on- dergrondse nutsvoorzieningen.”


Noodverband


Op twee plekken waar de gevolgen van een breuk het grootst zouden zijn, wer- den noodreparaties verricht. Dit gebeur- de door het vullen van holle ruimtes, het dichten van scheuren, het stabieler maken van de grond en het versterken van de boog. “We hebben pleisters ge- plakt zodat we tijd hadden om te zoe- ken naar een definitieve oplossing”, al- dus Laurentzen. “Het was een hele weg, maar nu gebruiken we technieken die nergens op de wereld op deze manier worden toegepast.”


Constructie Uiteraard moest bij het vinden van de juiste aanpak rekening worden gehou- den met de specifieke bouwwijze. “Het moerriool is een van de eerste riolen van Nederland, aangelegd aan het eind van


Moerriool met detailversterking boog en gemonteerde polymeer-betonplaten.


de negentiende eeuw. Het gaat om de overkluizing van de gracht, die destijds enorm stonk.”


Het moerriool bestaat uit een gemet- selde boogconstructie op een ongewa- pende betonnen fundering van banket- ten (kleine kades), met daar tussen een ongewapende betonnen goot. “Voor- al bijzonder is dat de goot destijds al prefab in de fabriek is gebouwd”, aldus Laurentzen. “Het gaat om een construc- tie met losse elementen. Hier bovenop is de boog gebouwd.”


De tand des tijds en de toegenomen druk door de aanleg van wegen eisten hun tol. “De bovenbelasting is in de loop der tijd toegenomen, waardoor de boog is gaan zakken. De fundering is door de druk gaan scharnieren, waardoor grond wegspoelde en het riool zichzelf ging ondermijnen.”


Aanpak renovatie


Graven was geen optie vanwege de enorme hinder die dat zou veroorzaken voor weggebruikers, bewoners en be- drijven, aldus Laurentzen. “De opdracht van het college van B en W was om het riool te renoveren zonder te veel over- last. In het centrum was men ook al een jaar of vijftien bezig met de bouw van het nieuwe station. Het graven van grote bouwputten voor de rioolrenovatie zou opnieuw veel hinder opleveren. De uit- daging was dus om het moerriool on- dergronds te repareren.”


Een bouwkeet en enkele putdeksels die open staan, veel meer merken Arnhem- mers niet van de ingrijpende operatie in het hart van de stad. Alle werkzaamhe- den worden ondergronds gedaan, zon- der graven. Al het materiaal wordt aan- gevoerd via inspectieschachten van tachtig bij tachtig centimeter. Tijdens de werkzaamheden moet het moerriool (diameter 2,30 meter) gewoon in bedrijf blijven. “Op drie proefvakken hebben we ver- schillende technieken uitgeprobeerd. Uiteindelijk is de huidige aanpak een


Nr.5 - 2019 OTAR O Nr.5 - 2019TAR 17


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48