Tekst: Frank van Kolfschooten Beeld: De Beeldredaktie/Diederik van der Laan


Favoriete pil 081


Waarnemend huisarts Joost Zaat


“De Thibaults is niet één dikke pil, maar bestaat uit twee pillen van samen bijna tweeduizend pagina’s”, zegt huisarts Joost Zaat uit Purme- rend. “Het is een meesterwerk vol fantastische beschrijvingen dat enorme indruk op me heeft gemaakt.” De Franse schrijver Roger Martin du Gard


kreeg de Nobelprijs voor de literatuur in 1937 voor deze romancyclus waarin hij het leven schetst van de Franse bourgeoisie vlak voor en in de Eerste Wereldoorlog. Hoofdpersonen zijn de broers Antoine en Jacques, die sterk van elkaar verschillen. De een is een evenwichtige arts en wetenschapper die volkomen opgaat in zijn werk; de ander is moeilijk handelbaar en opvliegend, komt in een verbeteringsgesticht terecht, wordt revolutionair en is jarenlang onvindbaar. “Het indrukwekkendst vind ik de scène na-


dat Antoine zijn broer heeft overgehaald om naar Parijs terug te keren vanwege de nade- rende dood van hun vader Oscar, een onsym- pathieke dominante man”, zegt Zaat. “Het is de langste beschrijving van een sterfbed die ik ken, een novelle op zich van zo’n tachtig pagina’s. Werkelijk fenomenaal hoe Martin du Gard schrijft over de ‘palliatieve sedatie’ die Antoine met morfineampullen uitvoert nadat Jacques het lijden van hun vader niet meer verdraagt.” In zijn 36-jarige carrière als huisarts heeft Zaat tientallen keren te maken gehad met


palliatieve sedatie. “In de jaren tachtig bleef je soms op en neer rijden om meer morfine te geven als een patiënt maar bleef leven, tot wanhoop van de familie”, zegt Zaat. “De kwaliteit van de palliatieve zorg is enorm verbeterd, onder andere sinds de komst van de infuuspomp voor midazolam en morfine. Het geeft rust dat de familie weet dat vader of moeder niet meer lijdt. Je moet goed uitleggen dat de patiënt dan niet meer wakker wordt om nog een paar afscheidswoorden te spreken. Dat moet dus daarvoor.” Maar het overlijdensmoment laat zich niet


afdwingen met palliatieve sedatie en dat vergt veel van de communicatieve vaardigheden van


‘De beschrijving van het sterfbed is een novelle op zich’


een arts. “Soms zweeft een patiënt lang tussen hemel en aarde en dat is zwaar voor de fami- lie. Je kunt dan de vraag krijgen om de patiënt een spuitje te geven. Dan moet je uitleggen dat je geen euthanasie meer kunt verlenen als je eenmaal aan het sederen bent. Het laveren in zo’n delicate situatie is spannend dokteren, dat ik steeds beter heb geleerd in de loop van mijn leven. Vandaag de dag leren dokters dat al wat beter tijdens hun opleiding.”


Joost Zaat (Vught, 1953) was tot 1 mei huisarts in Purmerend en is nog actief als waarnemer. Hij schrijft wekelijks een column in de Volkskrant. Zijn favoriete pil: de roman De Thibaults van de Franse schrijver Roger Martin du Gard.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108