Tekst: Edo Dijksterhuis


057


De verdierlijkte mensfi guren van Germaine Richier


In de beelden van Germaine Richier versmelt de mens met giraffen, eikenbomen en stieren. Achter de schijnbare harmonie schuilt de wreedheid van de natuur, die de mens opeist en opeet. Museum Beel- den aan Zee presenteert het eerste retrospectief van deze vergeten, maar hoogst actuele kunstenaar.


I


n de fi lm The Fly (1986) heeft een excentrieke wetenschapper een apparaat ontwikkeld voor het tele- transporteren van objecten. Na een geslaagd experiment met een bavi- aan besluit hij zichzelf van de ene naar de andere cabine te fl itsen. Hij heeft echter niet door dat een


vlieg meelift en tij dens het afbreken en opnieuw opbouwen van de atomen raakt het menselij k DNA vermengd met dat van het insect. Bij iedere volgende proef wordt de uitvinder steeds meer vlieg, totdat hij is getransformeerd tot mismaakt monster en smeekt om zij n dood. De fi guren in Museum Beelden


aan Zee van de Franse beeldhouwer Germaine Richier (Grans, 1902 – Mont- pellier, 1959) doen denken aan de hoofdpersoon uit die klassieker van het body-horrorgenre. Eentje heeft de


lange nek en kleine kop van een giraff e. Bij een andere groeit uit zij n bovenlij f een totempaal met antennes erop. Er zij n handen als scharen van een kreeft, staarten die als evolutionaire nage- boorte uit ruggen steken en armen die neigen naar impotente vleugels. Het is alsof de maker uit een grabbelton met lichaamsdelen heeft geput en de delen zonder onderscheid tussen mens en dier aan elkaar heeft genaaid. Een onnatuurlij ke kruisbestuiving met gruwelij ke gevolgen. Germaine Richier maakte de hef-


tigste van deze beelden eind jaren veertig en kunstbeschouwers zien er een commentaar in op de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. In die paar gitzwarte jaren was meer dan eens bewezen: de mens is een wolf voor zij n medemens. Als het dunne laagje beschaving verdwij nt, is de mens een


Germaine Richier met ‘De Vogel’, ca. 1954. Foto: Luc Joubert


beest: wreed, zonder moreel besef en dodelij k. Richiers fi guren zij n beslist geen knuff eldieren. Voor de oorlog maakte Richier heel ander werk. Ze was opgeleid in de neo-


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108