This page contains a Flash digital edition of a book.
THEMA: RIOLERING


Hugo Gastkemper (Rioned):


“Ik zie de grootste kans voor het terugwinnen van warmte uit douchewater. Die warmte gaat dan niet langer verloren in het riool.”


koppelen, ben je nog niet af van het drainagewater dat in de rioolbuizen terechtkomt. Dat is zo’n twintig tot dertig procent van het totaal.”


Politieke moed Volgens Francois Clemens (TU Delft) is het lastig om nu goede, fundamentele keuzes voor het rioolsysteem van de toekomst te maken. “Die keuzes zijn sterk afhankelijk van de- mografi sche ontwikkelingen. Er zijn groei- en krimpregio’s en goede sanitatie blijft maatwerk. Ik ben er wel van overtuigd dat het bestaande rioolsysteem op termijn zal verdwijnen. Maar er is politieke moed voor nodig om het systeem op grote schaal aan te passen.”


Die politieke moed, dat is waar André Struker, strategisch adviseur bij Waternet, ook naar op zoek is. Hij klopt binnen- kort aan bij de eigenaars van Waternet - de gemeente Am- sterdam en waterschap Amstel, Gooi en Vecht - met het verzoek om zulke politieke moed te tonen. “Wij hebben toe- stemming nodig om naast water ook energie te mogen leve- ren”, zegt Struker. “Amsterdam is bezig met honderdduizend nieuwe woningen in een stedelijke omgeving. Deze woningen moeten van het aardgas af. Daarvoor willen we gebruikma- ken van meerdere bronnen. Denk aan afvalwater, drinkwater, oppervlaktewater en de bodem. Ik verwacht dat een som van energie uit het riool, energie uit oppervlaktewater, drinkwater- leidingen, datacenters en biogas kan voorzien in 10 tot 20 procent van de energievraag in de woningbouw.”


De nieuwe sanitatie zal, als het aan Struker ligt, niet alleen gaan gelden voor de twee nieuwe wijken, Strandeiland en Buiksloterham, maar ook voor bestaande wijken. In de nieu- we wijken is het eenvoudig om het grijze water te scheiden van het wc-water, dat vervolgens met weinig water vacuüm


wordt afgezogen. Zo ontstaat een geconcentreerde stroom voor de productie van biogas en het terugwinnen van grond- stoffen.


Amsterdam kan verwarming uit lagetemperatuurbronnen op termijn in de hele stad gaan toepassen. Struker: “Een voor- waarde is dan wel dat de oudere huizen eerst beter worden geïsoleerd. Nu is de warmtevraag bij oude huizen groter dan in nieuwbouw.”


Toekomst


Ondanks innovatieve systemen zoals dat van DeSah en an- dere interessante proefprojecten met riothermie, lijken de deskundigen het er wel over eens dat het riool als energie- bron geen heel grote rol zal gaan spelen in de energietransi- tie. Daarom is er ook geen economische of maatschappelijke noodzaak om het bestaande rioolsysteem van vandaag op morgen volledig op de schop te nemen. Eerst zullen nieu- we systemen voor het zuiveren van afvalwater en het terug- winnen van energie en grondstoffen worden beproefd in nieuwbouwwijken en op locaties waar het riool sowieso moet worden vervangen. Daar is immers tegen acceptabele kosten de introductie van innovaties mogelijk. De tijd moet leren of de bestaande waterzuiveringen en rioolsystemen uiteindelijk zullen worden vervangen door gescheiden stelsels met klein- schalige, lokale oplossingen of door een infrastructuur met grootschalige waterzuiveringen. Maar dát er uiteindelijk iets gaat veranderen, dat staat vast. Alleen al omdat we anders zijn gaan denken over zaken als (energie)verspilling en herge- bruik van grondstoffen.


Francois Clemens (TU Delft): “Er zijn wat


experimenten, maar ik geloof er niet zo in. Ik denk dat riothermie de toekomstige infrastructuur amper zal beïnvloeden.”


André Stuker (Waternet): “Wij hebben


toestemming nodig om naast water ook energie te mogen leveren.”


Veelbelovend: aquathermie In het voorstel voor een klimaatakkoord, dat op 10 juli werd gesloten, staat dat waterbeheerders werk willen maken van aquathermie. Dat is het gebruik van koude en warmte uit afval- en oppervlaktewater. Zij verwachten 80 tot 120 PJ in 2050 te kunnen realiseren, is te lezen in het akkoord. Om kennis en ervaring op te doen met deze relatief nieuwe vorm van energie, zal vanaf 2019 een driejarig programma voor aquathermie starten.


WATERFORUM SEPTEMBER 2018


29


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48