search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
Marten Mobach als marechaussee te paard in 1941. Foto: privécollectie Marten Mobach


ons vrij te krijgen.” Daarna durfde Mobach niet meer thuis te overnach- ten. “Ik sliep bij mijn schoonmoeder op de hooizolder.”


Ontsnapt aan de dood Vlak voor het eind van de oorlog


kwam hij opnieuw in een lastig parket terecht. In de chaos van de bevrijding werden tegenstrijdige berichten gegeven waardoor het verzet in Westbroek voortvarend begon met het ontwapenen van de daar aanwezige 180 Duitsers. “Daar kreeg de Duitse generaal in Bilthoven lucht van en hij was zo woest dat hij een militaire een- heid met twee pantserwagens naar Westbroek stuurde. Ze waren vol- ledig over de rooie en schoten overal op. Daardoor zijn nog verzetslie- den gesneuveld.” Zelf was hij met enkele maten ondergedoken, maar hij werd ontdekt en opgepakt. “Ze herkenden mij als marechaussee


en bonden mijn handen op de rug. Ik moest toezien hoe een van de verzetslieden zijn eigen graf moest graven en met een mitrailleur werd afgemaakt. Ik dacht: dat gaat mij ook gebeuren.” Met andere opgepakte verzetslieden werd Mobach naar het Duitse commando in Bilthoven vervoerd. “Ik kreeg van die Duitse generaal te horen dat ik gefusilleerd zou worden.” Op weg naar Fort de Bilt voor een onvermijdelijk lijkende executie, hoorde Mobach door het doek van de vrachtwagen hoe Oranjeliederen werden gezongen. De Duitsers maakten rechtsomkeert en sloten Mobach en de anderen op in de gevangenis. Twee dagen laten werden ze door Canadezen bevrijd. “Eigenlijk ben ik twee keer aan de dood ontsnapt, ik moet een engeltje op mijn schouder gehad hebben.” Er waren er ook met wie het minder goed afliep in de oorlog. “Zoals mijn beste vriend Teus Oudhof. Hij was bezig met de voorbereiding van een overval in Abcoude en is met een auto vol wapens gesnapt. Bij een vluchtpoging schoten ze Teus neer en arresteerden hem. Vervolgens hebben ze hem achter een wagen gebonden waar hij als een beest achteraan gesleept is. Schandalig! Daarna werd hij gefusilleerd bij Fort de Bilt. Ik zie hem nog liggen thuis met twee watjes in zijn hoofd van het genadeschot.” Mobach gaat nog elk jaar op 4 mei naar de herdenking bij Fort de Bilt waar 140 lokale ver- zetsmensen door de Duitsers wer- den gefusilleerd.


Na de oorlog Mobach was na de oorlog een van de


eerste marechaussees die gezuiverd werd. Hij werd gelijk ingezet om


Dubieuze rol marechaussee in WO II


Tot 1940 was het in 1814 opgerichte Wapen der Mare- chaussee voornamelijk een politiekorps met mili- taire status. In de Tweede Wereldoorlog pakten de Duitsers het Wapen zijn militaire status en het predi- caat ‘koninklijk’ af, maar lieten het wel bestaan. Het naar Justitie overgehevelde korps werd zelfs sterk uitgebreid omdat de Duitsers van de marechaussee gebruik wilden maken om de openbare orde in bezet Nederland te handhaven. Andere politiekorpsen, zoals de rijksveldwacht, gingen in de marechaussee op. In de oorlog werd de Nederlandse politie, inclu- sief de marechaussee, ingezet om bijvoorbeeld joden


22


en gijzelaars op te pakken of op andere wijze mee te werken aan het repressieve bewind van de bezetter. Marechaussees die in het verzet gingen, moesten dat vaak met de dood bekopen. Anderzijds waren er ook marechaussees die op fanatieke wijze hun door de Duitsers opgelegde taken uitvoerden. Een van hen was de van de cavalerie afkomstige luitenant-kolonel J.E. Feenstra, die als commandant in Arnhem een waar terreurbewind uitoefende. Na de oorlog werd de marechaussee gezuiverd en werd Feenstra ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.


oorlogsmisdadigers en collabora- teurs op te sporen. “Tegenwoordig krijg je een debriefing en zo nodig een psychiater. Wij werden gelijk voor de leeuwen gegooid.” Daarna koos hij voor een lange carrière bij het Korps Marechaussee, waarbij hij opklom tot opperwachtmeester en onder meer brigadecommandant in Duitsland werd. “Daar had ik wel veel moeite mee.” In 1965 braken de heftige oorlogsgebeurtenissen hem alsnog op. “Ik kreeg er heel veel last van en ben uiteindelijk opgenomen in het militaire hospitaal Oog in Al. Daar heb ik voor het eerst gesproken over de oorlog met een psychiater, zelfs met mijn vrouw en kinderen had ik het er nooit over. Daarna lukte het wel om erover te spreken.” In 1975 ging hij als vakofficier met functioneel leeftijdsontslag en sindsdien is hij op allerlei manieren actief gebleven. Hij spreekt op de jaarlijkse lokale veteranendagen, gaat naar reünies en woont herden- kingen bij. Vorig jaar werd hij benoemd tot lid in de Orde van Oranje-Nassau. “Ik werd met een motorordonnans begeleid naar de uitreiking. Minister Hennis zei: ‘U wilde op uw 18e al bij de mare- chaussee vanwege de uniformen en de paarden.’ Dat had ze in mijn boek gelezen. Het was een mooie dag.” Als we hem vragen wat zijn geheim is, begint hij te lachen. “Ik eet en drink goed. Ja, ook weleens een wijntje. Ik heb een hoop ellende meegemaakt, maar ik ben geen doemdenker. Ik verheug me op leuke dingen. In de oorlog is mij een Bijbeltekst aangereikt: ‘Als Gij in de duisternis zit, zal de Heere Uw licht zijn’. Daar heb ik mij in zware tijden aan vastgehouden.”


april 2018


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65