RUNDVEEHOUDERIJ
Beter frisse dan warme bedompte kalverstal
Kalverhouders ventileren hun stallen gemiddeld goed, maar er is zeker nog winst te behalen. Boerderij geeft enkele handvatten.
Door Theo Brummelaar
entilatie staat in de kalverhou- derij steeds nadrukkelijker op de agenda. De resultaten zijn er naar. De sterfte door luchtweg- aandoeningen neemt af en het midde- lengebruik ook. Tegelijkertijd is er winst te behalen. “De gemiddelde schade is nu € 25 per afgeleverd kalf. Uitgaande van 800 kalveren en 2% uitval is dat € 19.600 per ronde”, rekent Eelke van der Wal van Van- Drie Group Research & Development voor. “Die schade is weliswaar afgezet tegen een optimale situatie, maar het geeft aan dat het echt beter kan.”
V
Op de juiste manier (mechanisch) ven- tileren hangt sterk af van staltype, dier- aantal en -volume, zegt Wilbert Boon van agrarisch installateur Boon Agrosystems. “Met een heel lange voergang van 50 meter heeft een kalverhouder bij de inlaat meer snelheid nodig, terwijl die in een dwarsop- stelling met kortere voergangen juist met lagere snelheid uit kan.”
De seizoenen zijn voor ventileren ook
z Zorg voor afdoende isolatie zodat de stal zoveel mogelijk afgedicht is
Hoe ventileer ik mijn stal optimaal waarde aan
z Controleer kwetsbare isolatieplekken zoals lichtstraten en kopgevels, maar kijk ook naar putdeksels
z Zorg voor goede luchtstromen in de kalver- stal, lucht moet goed verdeeld worden
z Plaats anti-tochtplanken voor het gat tus- sen de bovenkant van de roosters en de voergang
z Zorg voor gezonde kalveren die ruim op schema gevoerd zijn; een solide basis
z Ventileer in de zomer met minder luchtin- laat en houd 1.000 ppm CO2
als streef-
bepalend. Voor VanDrie is 1.000 ppm CO2 in de zomer als streefwaarde acceptabel.
De luchtinlaat mag dan wat kleiner zijn. In de winter kan een grotere luchtinlaat juist prima. Zelfs bij een ventilatiesnelheid van 0,8 kuub per kg lichaamsgewicht in de afmestfase. Van der Wal: “Het is niet
Handvatten bij natuurlijke ventilatie
In natuurlijk geventileerde kalverstallen speelt goede isolatie eveneens een grote rol. Let daarbij op koudebruggen; kou die vanuit muren, ramen, lichtplaten of het dak de stal in komt. Die extra kou leidt tot ongewenste luchtstromen. Voor jonge kalveren kan windbreek- gaas daarnaast een slimme toevoeging zijn bij de luchtinlaat. Al heeft dat in open gebieden meer nut dan bijvoorbeeld op de Veluwe. Koudeval is ook een aandachtspunt. Dan kan koude lucht door de nok op kalveren
78
‘vallen’. Om dit te voorkomen moet de luchtinlaat via de voergang of zijmuur veel ruimer zijn dan de uitlaat via de nok. Daarbij is het verstandig om obstakels in de stal zoveel mogelijk te verwijderen zodat er geen luchtturbulentie kan optreden. De vuistregel is dat de inlaat 1,5 keer zo groot is als de uitlaat via de nok. Op die manier bereik je het gewenste ‘schoorsteeneffect’ en voorkom je koudeval. In oudere, minder ruim opgezette natuurlijk geventileerde kalverstallen is dit soms nog een aandachtspunt.
z Ventileer in de winter met meer luchtinlaat, ook bij 0,8 kuub per kilo lichaamsgewicht
z Verwarm in de fase van 2 tot 10 weken in koude of vochtige periodes iets bij als je een stal met groter volume hebt
z Zet alle ventilatoren in de stal indien moge- lijk op één regelaar
z Investeer in een frequentieregelaar z Haal obstakels zoals een voerkar of menger zoveel mogelijk weg van de voergang
z Kijk samen met dierenarts en andere erfe- treders in breder perspectief naar de opti- male stalventilatie
snel te koud voor vleeskalveren. Liever een frisse dan een warme, bedompte en voch- tige stal.” Daarbij is het verstandig om alle stalventilatoren op één regelaar te zetten. Zo worden de gewenste luchtstroming en -snelheid niet verstoord. In oudere stallen kunnen kalverhouders winst behalen als ze investeren in een smoorklep, meetventila- tor of frequentieregelaar. Boon: “Ook qua energieverbruik kan dat handig zijn. In een geoptimaliseerde stal ligt het verbruik voor ventileren op 10 tot 15 kWh per plaats per jaar. Wij komen soms in stallen waar dat 25 tot 30 kWh is.”
20% in eigen hand Ventilatie die met de groeicurve van kal- veren ‘meebeweegt’, staat voor 80% goed ingesteld, zegt Boon. Tijdens een ronde heeft een kalverhouder zo nog veel in eigen hand. In de eerste fase – tot 2 weken na opzet – is het vaak moeilijk om de stal op temperatuur te houden. Een temperatuur van minimaal 15 graden is dan gewenst. Dat lukt niet altijd. Verwarmingscapaciteit
BOERDERIJ 107 — no. 13-14 (21 december 2021)
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84 |
Page 85 |
Page 86 |
Page 87 |
Page 88 |
Page 89 |
Page 90 |
Page 91 |
Page 92 |
Page 93 |
Page 94 |
Page 95 |
Page 96 |
Page 97 |
Page 98 |
Page 99 |
Page 100 |
Page 101 |
Page 102 |
Page 103 |
Page 104 |
Page 105 |
Page 106 |
Page 107 |
Page 108 |
Page 109 |
Page 110 |
Page 111 |
Page 112 |
Page 113 |
Page 114 |
Page 115 |
Page 116 |
Page 117 |
Page 118 |
Page 119 |
Page 120 |
Page 121 |
Page 122 |
Page 123 |
Page 124 |
Page 125 |
Page 126 |
Page 127 |
Page 128 |
Page 129 |
Page 130 |
Page 131 |
Page 132 |
Page 133 |
Page 134 |
Page 135 |
Page 136 |
Page 137 |
Page 138 |
Page 139 |
Page 140 |
Page 141 |
Page 142 |
Page 143 |
Page 144 |
Page 145 |
Page 146 |
Page 147 |
Page 148
