COLUMN ONDERNEMEN


Oud en nieuw Roel Jongeneel, universitair docent landbouwbeleid Wageningen UR


column vooral naar de zakelijke kant kijken en dan niet zozeer naar de markt, maar naar het beleid. Want bij oud en nieuw denk ik nu vooral aan het oude en nieuwe kabinet. Door kringlooplandbouw als sleutelwoord voor haar visie te kiezen, koos minister Schouten verduurzaming van de landbouw als hoofdthema, hoewel ze ook de sociaal-economische inbed- ding van de landbouw (positie van de boer) niet vergat. Door de afkeuring van de PAS-regeling door de Raad van State kwam op de duurzaamheidsdoelstelling ineens een enorme urgentie te staan. Er is veel nagedacht, er zijn rapporten geschreven, pilots in gang gezet en er zijn ook eerste stappen gezet. Terugkijkend is het belangrijkste misschien wel dat de gedachten en geesten er van lieverlee rijp voor zijn gemaakt dat er een omslag of transitie nodig is. Alleen was er op bestuurlijk niveau nog geen gedragen visie over hoe de problemen aan te pakken en daarvoor ook de middelen beschikbaar te stellen.


W


In het nieuwe regeerakkoord worden er wel stappen gezet en middelen uitgetrokken. Dat kon ook niet anders en dat Remkes een van de architecten was van dit kabinet, zal zeker meegeholpen hebben: hij kende de problematiek goed en zijn eerdere analyse wordt nu in belangrijke mate overgenomen. Als ik de ene pagina uit het regeerakkoord over landbouw, natuur en stikstof goed lees, dan zijn de integrale benadering en de gebiedsgerichte aanpak tot uitgangspunten voor het kabinetsbeleid gemaakt. Het goede nieuws daarvan is dat dat ruimte biedt voor maatwerkoplossingen en er niet alleen naar stikstof, maar gelijktijdig ook naar andere zaken (klimaat, water) wordt gekeken. Er komt een Nationaal Programma Landelijk Gebied dat moet gaan helpen de instand- houdingsvoorwaarden voor natuur te verbeteren en perspectief te bieden voor de landbouw. Het kabinet belooft boter bij de vis. Er wordt eenmalig € 25 miljard uitgetrokken; dat is omgerekend bijna een half miljoen per bedrijf of € 15.000 per hectare landbouw- grond. Daarnaast zijn er nog de jaarlijkse GLB-middelen. Als al dat geld goed wordt besteed, kan je veel doen. Wat we van ‘oud’ leerden, is dat een omslag naar kringloopland- bouw en verdere verduurzaming lastig is: het bleef bij veel praten en kleine stappen. Maar wat ‘nieuw’ laat zien, is dat er écht aan een omslag gaat worden gewerkt. Ja, politieke molens malen langzaam en de soep wordt vaak niet zo heet gegeten als ze wordt opgediend. Ik zou als ondernemer wel serieus gaan nadenken over hoe ik op een goede manier kan gaan ‘meeliften’ met die beweging. ‘Oud’ is nu voorbij.


BOERDERIJ 107 — no. 13-14 (21 december 2021) 27


e naderen kerst en de jaarwisseling. Altijd een goed moment voor refl ectie: wat is er het afgelopen jaar gebeurd? Wat zal het nieuwe jaar brengen? Wat er in huis is gebeurd, is denk ik vaak belangrijker dan wat er in de stal is gebeurd. Ik wil in deze


VERDUURZAMING VAN LANDBOUW IS DÉ UITDAGING VOOR MORGEN


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142  |  Page 143  |  Page 144  |  Page 145  |  Page 146  |  Page 147  |  Page 148