This page contains a Flash digital edition of a book.
gebruik van een bepaalde stof zolang niet is bewezen dat die stof onschadelijk is. Je neemt dan dus het zekere voor het onzeke- re. In een eerdere motie die ik aanbood, heb ik hiervoor gepleit, maar deze motie is nooit aangenomen. En dat verbaast me wel, zeker als je ziet dat er persistente stoffen zijn aan- getroffen in vis. Uiteindelijk bereiken die stoffen dus toch weer ons eigen voedsel. De reden dat deze stoffen nog niet verboden worden, is omdat je er niet acuut ziek door wordt. Vergelijk het maar met asbest. Daar- bij duurde het ook een tijd tot we ons reali- seerden hoe gevaarlijk dat spul kan zijn.”


Toxicoloog Martin van den Berg.


met duizenden nieuwe variaties van stoffen worden geconfronteerd, waarvan men niet precies weet hoe schadelijk die zijn en waar die precies vandaan komen.”


“Duizenden lijkt me wat veel”, meent Van den Berg, “maar honderden stoffen zijn er wel. Ik kijk graag naar overzeese onderzoe- ken waarbij de aanwezigheid van bepaalde stoffen in wilde dieren wordt onderzocht. Dat zijn vaak goede indicaties voor hoe de mens er voor staat. Als toxicoloog denk ik dat alle stoffen die broom of chloor bevat- ten een mogelijk risico voor persistentie en accumulatie opleveren voor mens en dier. Stoffen met chloor en of broomhoudende verbindingen zijn verdacht, totdat het tegendeel bewezen is. Deze zogenaamde halogenen verhinderen het metabolisme in mensen en dieren en kunnen daardoor gevaarlijk zijn. Hoe meer broom en of chloor zo’n molecuul bevat, hoe verdachter die is.”


Van den Berg: GenX heeft een veel minder accumulerend effect dan zijn voorloper PFOA...


Voorzorgsbeginsel Van sommige stoffen is niet precies duide- lijk wat de lange termijn gevolgen voor mensen kunnen zijn, maar toch worden ze toegestaan volgens de REACH verordening, meent Kröger. Als het aan haar ligt, wordt liever het zogenaamde voorzorgsbeginsel toegepast: “Bij dit beginsel verbied je het


18 | nummer 1 | 2018


Dat het voorzorgsbeginsel door de Neder- landse overheid niet altijd wordt toegepast, kan Van den Berg beamen: “De afgelopen tien, vijftien jaar heeft de Nederlandse over- heid het tegenovergestelde van het voor- zorgsprincipe gehandhaafd, terwijl ze in hun programma’s dat principe hoog in hun vaandel hebben staan. Ergo: ze gaan voor de economie. En dat is schrijnend.”


Buitenland Kröger meent dat er feitelijk twee proble- men zijn. Enerzijds hebben we te maken met stoffen die worden geloosd, mét ver- gunning, maar zonder kennis over lange- termijn effecten. Anderzijds worden we geconfronteerd met stoffen in het drinkwa- ter waar in Nederland geen vergunningen zijn afgegeven. “Zo is er stroomopwaarts van Chemours GenX aangetroffen in het oppervlaktewater”, licht Kröger toe. “GenX is een gepatenteerd product waarvan alleen Chemours het recht heeft dat te lozen. Toch zijn er twee andere bronnen ontdekt die de stof hebben geloosd en hebben gebruikt, voor zover ik weet zonder vergunning. Van een van die bedrijven is inmiddels bekend wie dat is. Dat voorbeeld laat wat mij betreft voldoende zien dat we geen grip hebben op deze stoffen. En dan hebben we ook nog het buitenland: want het oppervlaktewater in Nederland is voor een groot deel afkom- stig uit het buitenland.”


Het opsporen van illegaal gebruik van per- sistente stoffen is volgens Kröger ook niet makkelijker geworden: “Er is fors bezuinigd op de budgetten voor handhaving en tege- lijkertijd is de wereld complexer geworden met meer verschillende soorten persistente stoffen. Je zou dus eigenlijk juist meer geld moeten uitgeven aan die handhaving.”


Geen zorgen Volgens Van den Berg is het niet zo dat er maar overal en nergens stoffen worden ge- loosd, waarvan we niet weten wat ze precies


doen. “Ik maak me daar niet zulke zorgen om. Ik denk dat we vrij goed in kaart hebben welke bedrijven chloor- en broomhoudende stoffen produceren. Tegenwoordig moeten die stoffen eerst getest worden, voordat ze op grote schaal geproduceerd mogen worden. Op het moment dat zulke stoffen teveel chloor en broom bevatten, worden ze al afgekeurd. Naast GenX zou ik ook niet zomaar een persistente stof kunnen noemen die hier geproduceerd wordt, die een verge- lijkbaar effect zou kunnen hebben bij accu- mulatie in het milieu, maar ik zeg er meteen bij: misschien is er nog te weinig onderzoek geweest.” Wel meent Van den Berg dat het uitfaseren van persistente stoffen alleen zin heeft als an- dere Europese landen een vergelijkbare wet aannemen. “Als ze in Duitsland alsnog vrolijk persistente stoffen lozen, krijgen wij ze hier ook in ons drinkwater”, zegt Van den Berg. “Je moet het dus op Europees niveau regelen. Dat klinkt als een enorme dooddoener, maar zo is het nu eenmaal. Je ziet dus ook verschil- len in hoe Europese landen omgaan met bepaalde stoffen. Zo is men in Frankrijk erg fanatiek geweest met het verbieden van BPA, overigens geen persistente stof, terwijl we in Nederland vaker het motto lijken te hebben dat de handel belangrijker is.”


Suzanne Kröger: wij vinden dat we van de persistente stoffen af moeten...


GroenLinks politica Suzanne Kröger.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48