This page contains a Flash digital edition of a book.
‘Springen door een venster’


Dat Juus Halsema een beroep zou kiezen met een hoofdrol voor sport was duidelijk. Hij twijfelde tussen de Academie voor Lichamelijke Opvoeding en een militaire carrière. “Tot mijn gymleraar vertelde hoe belangrijk turnen was op de ALO. Ik kon geen handstand maken en ik zwom als een krab. Het werd plan B.”


Door: Marleen Wegman Foto: Birgit de Roij


I


n 1961 begon Juus Halsema, als 21-jarige, aan zijn opleiding op het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM). Na de gebruikelijke opleidingen en startfunc- ties kwam het besluit tot een opleiding tot sportofficier van hogerhand. “Ik lag in het zwembad, toen ik telefoon kreeg van de korpscommandant, generaal-


majoor der mariniers Van Nass. Ik stond bij de telefoon, in zwembroek, strak in de houding en druipend van het chloorwater.” Voor zijn opleiding draaide hij mee met een klas korporaals die in opleiding waren voor sportinstructeur. “Ik vond dat niet voldoende; er zat voor mij te weinig toegevoegde waarde aan die opleiding.” Hij vond die in de verlengde officiersopleiding; twee dagen per week het pakket inspannings- fysiologie, biomechanica en gymnologie en daarnaast cursussen van de Nederlandse Sportfederatie. Direct na de opleiding startte hij voor drie jaar als sportofficier op het KIM, gevolgd door een periode op Aruba. In 1974 was hij negen maanden waarne- mend hoofd van het Centrum Fysieke Training en Sport in Den Helder. Vervolgens werd hij als militair waarnemer met zijn gezin voor anderhalf jaar uitgezonden naar het Midden-Oosten.


Koken De eerste negen maanden was hij gestationeerd in Beiroet. “Eens per week ging ik vier dagen naar de grens met Libanon en Israël. Met een collega van een andere nati- onaliteit zat je op een Observation Post, looking and cooking. Wat je zag en hoorde, rapporteerde je over de radio aan het hoofdkwartier in Beiroet. En we kookten om de beurt voor elkaar.” De andere negen maanden bracht Halsema door op de staf van UNDOF in Damascus. Op verzoek van de Oostenrijkse Forcecommander gaf hij ook sportles aan UN-personeel in Damascus. Zijn periode in het Midden-Oosten noemt hij “een verrijking van mijn geopolitieke interesse en ontwikkeling. Als military observerwerd je geacht neutraal op te treden. Dat ging wel, maar neutraal denken niet. En zeker niet in het Midden-Oosten: je staat of aan de ene of aan de andere kant.” Bij terugkeer in Nederland werd Halsema hoofd van het Centrum Fysieke Training en Sport, eerst nog in Den Helder en vanaf 1979 in een splinternieuwe sportschool in Doorn. “Een fijne periode waarin ik heel zelfstandig heb kunnen werken.”


Archief In 1991 verliet Halsema het Korps, maar niet de militaire sport. Zo werkte hij in de afgelopen jaren aan het boek De Geschiedenis van de Sportschool en de Opleidingen Fysieke Training en Sport van 1899 tot 2016. Voor het 280 pagina’s tellende boekwerk sprak hij met 71 (oud-)instructeurs en officieren en doorzocht talrijke archieven. Uit het boek blijkt welke verschuivingen er geweest zijn in de militaire sport. “Het accent lag eerst vooral op een strakke uitvoering van de Zweedse gymnastiek. Nu is deze aangepast aan het werk dat een marinier in het veld zou moeten doen: niet springen over een gymnastiekkast, maar door een venster.” Ook de verdedigings- sporten zijn ingesteld op urban warfare, de oorlogvoering in steden. “De sport in de krijgsmacht is gegroeid van iets uit de burgermaatschappij naar een militair aange- paste vorm.”


Het boek van Juus Halsema is te bestellen per e-mail: julle.halsema@planet.nl. 32 juli-augustus 2016


Dubbel Check


Naam en leeftijd: Juus Halsema (76) Rang en functie: kol der mariniers b.d. Uitgezonden naar: Midden-Oosten (1975-’76) Is nu: gepensioneerd Hobby: schrijven, golf, geopolitiek Hekel aan: oneerlijkheid Beste oorlogsboek: Leven en lot (Vasili Grossman)


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65