This page contains a Flash digital edition of a book.
gecontroleerd. Dat betekent dat corro- sie weer zou kunnen beginnen; de in- vestering in KB is dan feitelijk verloren gegaan. Beter nieuws is dat veel van de wel gecontroleerde systemen tien jaar of meer werkten zonder verder onder- houd. Wel bleken dat er zwakke details en onderdelen waren, vooral in de oude- re systemen (pioniers!); later werden die merkbaar verbeterd. Het falen van de anode (het grootste en duurste onder- deel) was zeldzaam. KB met titanium- anodes (meestal duurder en zwaarder) gaat wel 25 jaar of meer mee. Anodes bestaande uit geleidende coating (lich- ter, vaak goedkoper) gaan 15 tot 20 jaar mee, tenzij ze zwaar worden belast met vocht (lekkages!). Ervaringen uit het bui- tenland bevestigen deze inzichten.


Preventie Inmiddels komt ook de preventieve toe- passing op gang: in vier viaducten bij Groningen worden de tandopleggingen (landhoofd en dek) beschermd vanaf nieuwbouw. De dimensionering en kos- ten van zo’n systeem zijn veel gunstiger dan wanneer het nadien (bij schade) zou moeten worden aangebracht, doordat voorkomen van corrosie gemakkelijker is dan bestrijden!


KB liggerkoppen Corrosie van wapening bij lekkende voegovergangen is een vrij algemeen verschijnsel. Dooizout dringt snel bin- nen in beton dat eerst een tijd is uit- gedroogd en de corrosie is behoor- lijk agressief. Conventionele reparatie


werkt niet goed omdat onvoldoende (met chloride verontreinigd) beton kan worden weggehakt om constructieve redenen. Corrosie komt snel terug en de reparaties falen. Veel bruggen en via- ducten zijn hierom van KB voorzien over een smalle strook, aan de onderkant van het dek, aan de bovenkant van de landhoofden of beide. Enkele tientallen viaducten die in serie zijn gemaakt met prefab contactliggers, vertonen dit ver- schijnsel (zie elders).


Meerjarig onderhoudscontract Het grote aantal maakte dat de beheer- der, RWS District Oost Nederland, een goede en duurzame oplossing zocht. Dit maakte ook een uitgebreid onder- zoek naar de schade en een degelijk KB-(basis)ontwerp mogelijk, opgesteld door TNO en SGS Intron in samenwer- king met RWS. Verder besefte men al vroeg in het proces dat een meerjarig onderhoudscontract nodig was. In het traject van ontwerp naar de uiteindelijke uitvoering bleek dat aanpassingen no- dig waren. Het ontwerp ging uit van tita- niumanodes in sleuven die in het beton zouden worden gefreesd. De uitvoering hiervan bleek in de krappe ruimte niet goed mogelijk; de aannemer stelde voor te werken met een geleidende coating. Het beschutte milieu onder de dekken zorgt voor voldoende geringe vochtbe- lasting om een goede levensduur moge- lijk te maken.


In het zicht Verder stelde de aannemer voor om de


Fig. Aantal betonconstructies in Nederland voorzien van KB per jaar (2011-2014 naar schatting) en trendlijn.


(zwarte) geleidende coating niet af te werken met een gewone betonverf (het- geen gebruikelijk is), maar in het zicht te laten. Eventueel bijwerken van verouder- de plekken is daardoor goed mogelijk. Vanwege de veiligheid van de voorspan- ning werd in elke liggerkop een extra sensor aangebracht bij de voorspanning (in het basisontwerp waren er minder voorzien). In alle gevallen bleek dat de voorspanning volstrekt veilig bleef, ter- wijl de (zachtstaal)wapening voldoende werd beschermd. Achteraf gezien was het verstandig geweest dit in het ont- werpstadium te controleren met behulp van numerieke modellering; mogelijk had hiermee bezuinigd kunnen worden. Door het grote aantal sensoren waren relatief veel meet- en regelunits nodig en was het totale stroomverbruik aan de hoge kant. Vooral in de winter bleken de zon- nepanelen hierdoor in eerste instantie te weinig capaciteit te hebben.


Doorbraak In totaal werden 1500 liggerkoppen in circa 30 bruggen en viaducten voor- zien van KB. Dit project is een door- braak, ten eerste vanwege de schaal waarop KB is toegepast. Maar ook om- dat eerdere slechte ervaringen van RWS met KB in de jaren ’90, door fouten in materiaalsamenstelling en gebruik van kwetsbare anodes op de verkeerde plaatsen, zijn overwonnen. En tenslot- te omdat het eerder moeilijk bleek een langlopend onderhoudscontract voor KB tot stand te brengen. Met het hui- dige onderhoudscontract voor 20 jaar is geregeld dat de aannemer erop toeziet dat deze kunstwerken vrij zullen blijven van corrosie. De beheerder is hierdoor in hoge mate ontzorgd en de duurzame veiligheid is gewaarborgd.


Nr.2 - 2015 OTAR O Nr.2 - 2015TAR 17


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48