COLUMN BOERENLEVEN
Verandering Door Margreet Welink, redacteur Boerenleven O
nlangs drukte iemand me een vergeeld boekje in de hand. Het bleek een vooroorlogs handboekje om goed te leren melken. Eén van de zaken die uitgebreid aan bod kwam, betrof hygiëne, want daar schortte het nogal aan. Melkers kropen zo- maar in hun vuile plunje onder de koe en handen
wassen? Men veegde ze hooguit af aan de broekspijp, meer niet. Maar alleen schoon werken kon eersteklas melk opleveren en dat betekende: schone kleding aan en niet leunen tegen de koe, want zo kon vuil van het koeienlijf via de melker in de emmer te- rechtkomen. O ja, die emmer, daar was nog wat mee. Melkemmers moesten speciaal voor het melken gereserveerd worden en niet voor allerlei andere zaken.
Erg vermakelijk vond ik de alinea over schone handen. Even afspoelen in de sloot of onder de pomp volstond niet, men moest echt ‘wasschen’, met water en zeep en een stevige borstel voor de nagels. Die nagels moesten ook nog eens kort geknipt worden om verwondingen bij de koe te voorkomen. Immers: menig boeren- hand was scherp en ruw als schuurpapier, terwijl koeienspenen juist teer en gevoelig waren. Door de handen goed te verzorgen, zou melken minder pijnlijk zijn en dat had weer een economisch voordeel, want een relaxte koe liet de melk veel beter los. Maar ja, welke boer deed dat nou, zijn eeltige handen goed verzorgen? En was het überhaupt haalbaar om zachte handen te hebben in een tijd dat het meeste landwerk nog handwerk was? Zoals zo vaak kwam de verandering uiteindelijk via de volgende generatie. Zoons (dochters niet) leerden op school de nieuwste zienswijzen en brachten ze mee naar huis. Dat zal vermoedelijk niet meteen tot een omslag hebben geleid. Als je kind thuiskomt met allerlei plannen die afwijken van hoe je het altijd hebt gedaan, dan zeg je – uitzonderingen daargelaten – vermoedelijk niet meteen: top, laten we het doen. Maar goed, het begin was er. Ineens moet ik denken aan een oud-klasgenoot op de has die op school het belang geleerd had van voorbehandelen met een droge doek in plaats van met een natte. Hij had dat thuis ingebracht, maar zijn vader had hem uitgelachen. ‘Dan moest die leraar maar eens langskomen om met een droge lap de opgedroogde stront van de uiers te poetsen.’ En hij pakte de waterslang. De zoon is nu zelf boer en een goeie ook. Melken doet hij in een carrousel en de uiers maakt hij schoon met papieren wegwerp- doeken. Droge. Het celgetal is lager dan het bij zijn vader ooit geweest is.
Ik zei al: verandering gaat grotendeels via de volgende generatie. Dat geldt niet alleen voor melken, maar voor de hele transitie waar de landbouw momenteel voor staat. Het is niet makkelijk, maar ik ben er vrij zeker van dat die nieuwe generatie het kan. Jongelui moet je nooit onderschatten.
ZACHTE HANDEN EN DROGE DOEKEN
BOERDERIJ 107 — no. 5 (26 oktober 2021)
69
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84
