BOERENLEVEN
Kan ik nog wel boer blijven?
Boeren in de provincie Utrecht kunnen gratis begeleiding krijgen bij hun zoektocht naar hoe het verder moet.
Door Margreet Welink F
osfaatrechten, PFAS-probleem, fipronil-crisis, stikstofcrisis, 7e Actieprogramma nitraatrichtlijn, onteigening, kringlooplandbouw, het regent de afgelopen jaren crises en veranderingen en als boer of boerin moet je daar op de een of andere manier mee om zien te gaan. Dat gaat niet bij iedereen even soepel. Om hen daarbij te begeleiden, loopt in de provincie Utrecht het project Plattelandscoach. Sinds de start, nu bijna een jaar geleden, hebben 180 bedrijven zich aangemeld voor een grotendeels gratis coachingstraject op een zelfgekozen onderwerp.
De stand van zaken tot nu toe is dat de meeste van die aanvragen betrekking heb- ben op economische rentabiliteit; mensen willen vooral boer blijven. Projectleider Nicole Lemlijn: “Als je vervolgens door gaat vragen, blijkt dat boeren vooral bezig zijn met een zoektocht naar een ander verdienmodel. Ze zoeken het bijvoorbeeld in verbreding. Hier in de provincie Utrecht zitten consumenten overal dichtbij, dus daar zien veel boeren wel kansen. Via het coachingsproject vragen ze begeleiding om hun ideeën verder vorm te geven en concreet te maken.” Verder blijkt er veel behoefte aan bege- leiding van de bedrijfsovername, zowel financieel als emotioneel. Een kwart van
‘Zo’n traject had ik ook wel graag gehad’
Geert (volledige naam bij de redactie bekend) runt een gangbaar melkveebe- drijf met zijn ouders, maar omdat zijn vrouw niet met hen overweg kan, woont hij niet meer op het bedrijf, maar een dorp verderop.
“Toen de fosfaatrechten in het leven werden geroepen, is er iets misgegaan. Ineens was onze nieuwe stal veel te groot en onze financiering veel te zwaar. We hadden enorme geldzorgen. Daarna kwam de stik- stofcrisis er ook nog overheen. Mijn ouders zagen het bedrijf dat ze met hard werken helemaal zelf hadden opgebouwd, wanke- len maar we deden er eigenlijk niets aan. We gingen door zoals we altijd al deden, tegen beter weten in. Mijn vrouw wilde toen een kinderopvang op de boerderij beginnen
66
waar investeringen voor nodig waren. Dat viel bij mijn ouders verkeerd, de financie- ring was immers al zo hoog. En toen, nou ja, er zijn harde woorden gevallen. En dat is nooit meer uitgepraat. Ik kom zelf elke dag op het bedrijf om mijn werk te doen, maar mijn vrouw komt er nooit meer. Mijn ouders komen ook niet meer bij ons. Het is niet anders, maar ik had het zó graag anders gezien. Ik bid elke dag tot God dat het ooit weer een keer goed komt. Een traject zoals met die Plattelandscoaches, daar had ik graag gebruik van gemaakt, want zoiets zelf betalen is best kostbaar en we zitten al zo zwaar. Met hulp van buitenaf was dit misschien niet zo uit de hand gelopen en hadden we tijdig een plan B voor het bedrijf kunnen maken. Nu weet ik niet of er nog toekomst voor mij is als boer.”
de aanvragen gaat hierover. En ongeveer 10% van de aanvragen heeft te maken met persoonlijke moeilijkheden en conflicten. Lemlijn: “We hebben vooraf gezegd dat alle problematiek in aanmerking kan ko- men voor coaching, dus ook persoonlijke problemen. Immers, als je niet lekker in je vel zit, werkt dat door in je bedrijsvoering en dan wordt de doelstelling niet gehaald, namelijk een meer duurzame landbouw.” Wat het resultaat is van de begeleiding via Plattelandscoach, is nog afwachten. Lemlijn: “De meeste trajecten lopen namelijk nog. We zijn al wel bezig met de eerste evaluatie, die wordt eind november besproken en dan zal ook wel aan de orde komen of het project na 2023 verder wordt voortgezet of niet.”
Een van de coaches die bij het project betrokken zijn, is Dorine Zwaan. Haar spe- cialisme ligt op het terrein van familiever- houdingen en persoonlijke ontwikkeling. Als boerendochter kent ze het reilen en zei- len van een agrarisch bedrijf door en door. “Ik begrijp bijvoorbeeld heel goed hoe
BOERDERIJ 107 — no. 5 (26 oktober 2021)
FOTO: KOOS GROENEWOLD
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84
