Jaap Koolhaas (geb. 1948) is emeritus professor Gedragsfysiologie aan de Rijksuniversiteit Groningen: ‘Ik heb geen principiële bezwaren tegen vlees eten. Wel is van belang: hoe hou je de dieren.’ FOTO: JAN WILLEM VAN VLIET
van de mens. Ik ken De Waal en deel zijn visie hierop.”
Hoe ziet u die autonomie van dieren en hoe kun je die toepassen in de veehou- derij?
“Daar zijn al heel wat voorbeelden van. Heel simpel: de borstel in de koeienstal. De koe kan zelf bepalen of ze die gebruikt of niet. Of speeltjes voor varkens. De dieren bepalen zelf of ze daarmee bezig gaan. Dat zijn heel praktische voorbeelden. Pro- beer zonder dwang dingen voor elkaar te krijgen. Een dier werkt gewoon mee als je het goed doet. In de huidige veehouderij gebeurt dat al in belangrijke mate. Koeien wandelen zelf de melkrobot in, of gaan zelf naar de melkstal.”
Dus de veehouderij doet het eigenlijk heel goed?
“In de melkveehouderij zie ik ook niet zo’n probleem. De varkenshouderij heeft het in de huidige setting moeilijker. Daar zitten groepen dieren van ongeveer hetzelfde gewicht vrij dicht op elkaar. Of kijk naar de pluimveehouderij. Vrije uitloop is een goed iets, maar die groepsgrootte gaat ver buiten de biologie van de soort. Dieren kennen
elkaar niet, de dominantieverhoudingen zijn weg, sociale verhoudingen kloppen niet, daar is een heel stuk te winnen. We weten eigenlijk best hoe we dieren zouden moeten houden, probleem is alleen, we weten niet hoe we dan nog geld kunnen verdienen.”
Daarnaast: veehouders willen ook wel een keer duidelijkheid: waar eindigt die roep dat het steeds anders moet, met steeds meer dierenwelzijn? Je krijgt het gevoel dat het nooit goed genoeg is. “Dat gevoel zal nog wel even blijven. Ik vrees dat het eindpunt niet bereikt is. Je
ziet bovendien dat de stikstof- en anti- vleeslobby wordt verpakt in welzijnsargu- menten. Daardoor speelt alles door elkaar.”
Leidt deze discussie naar een eind aan de veehouderij als het zo doorgaat? “Veehouderij blijft wel mogelijk, met res- pect voor dierenwelzijn, onder dierwaardi- ge omstandigheden. Je moet dan rekening houden met de verschillen tussen soorten. Hoever dat kan, kan ik niet voorspellen. Dat er nog een slag te maken is, lijkt me helder. Of het economisch uit kan, is nog weer ander verhaal.”
‘Neem de autonomie van
het dier als uitgangspunt. In de veehouderij gebeurt dat al veel’
Veel mensen in de dierenbeweging zijn vegetariër, ze zien dat als een logisch ge- volg van hun opvatting. Wat is uw visie, kunnen mensen dieren blijven eten? “Ik ben geen vegetariër, ik heb geen princi- piële bezwaren tegen vlees eten. Wel is van belang: hoe hou je de dieren. Er zijn prak- tijken waar ik mijn bedenkingen bij heb.”
Heel concreet: de discussie kalf bij de koe. Hans Hopster zei bij zijn afscheid dat die discussie zwaar overtrokken is en dat het welzijn van deze dieren daar niet onder lijdt. Hij wou zelfs de liege-
BOERDERIJ 107 — no. 5 (26 oktober 2021) 15
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84
