‘Durf advies aan deskundigen te vragen’
LTO-voorman Sjaak van der Tak is voorzitter van de jury van de verkiezing van de Agrarisch Onderne- mer van het Jaar. Een top- ondernemer weet wat er op de afzetmarkt gebeurt en handelt daarnaar, zegt Van der Tak. Zijn reactie is duide- lijk: een melkveehouder met 300 koeien is niet per defi nitie een betere agrarische ondernemer dan een met 100 koeien. Datzelfde geldt voor bedrijfsoppervlakte in hectares akkerbouw of glas. Schaalgrootte en goed ondernemerschap zijn niet onlosmakelijk met elkaar verbonden. “Natuurlijk is schaal-
grootte van belang”, zegt LTO-voorzitter Sjaak van der Tak, “maar ook ondernemers met minder dieren of grond kunnen topondernemers zijn. Wie op een succesvolle manier zijn bedrijf op een andere manier weet te ontwikkelen dan via schaalvergroting is in mijn ogen een topondernemer. Denk aan natuurbeheer,
een eigen boerderijwinkel of zorgverlening.” In de komende editie
van Agrarisch Onderne- mer van het Jaar is Van der Tak voorzitter van de jury. Hij vindt dat een grote eer. “Deze prijs is van belang voor het imago van de land- en tuinbouw, de win- naars zijn ambassadeurs van de sector. Zo zien zij dat ook. Ik heb er een paar bezocht. Allemaal zijn ze trots en dragen dat op een positieve manier uit.”
Ondernemerschap Hij is uitermate positief over de ondernemer- schapskwaliteiten in de agrarische sector. “Op vrijwel alle punten lopen wij voorop in de wereld. Zeker als het gaat om productkwaliteit en effi - ciënt gebruik van grond, gewasbeschermingsmid- delen en meststoff en. Qua innovatievermogen horen wij ook nog wel bij de top, maar we moeten oppas- sen dat andere landen ons niet passeren. Het zou mooi zijn als in deze editie van Agrarisch Onderne-
Keten heeft weerbaarheid laten zien Hebben agrarisch ondernemers ook iets positiefs kunnen halen uit de afgelopen periode, ondanks alle ellende die de pandemie met zich meebracht? Zeker wel, vindt Berntsen. “De keten als geheel heeft weer- baarheid laten zien. Het is gelukt om in te spelen op penibele situaties. Dat is een hele prestatie, ook van alle ondernemers in de keten. Agrarisch onderne- mers hebben de veerkracht van de sector bewezen. Er is nooit een tekort geweest in de voedselvoorziening en in Nederland hoefde er geen melk weg te stro- men.” Dat neemt niet weg dat er uitdagingen blijven voor de agrarische sector en haar ondernemers. Er blijft een enorme dynamiek in het ondernemerschap, zegt Berntsen. “Markten herstellen, fabrieken gaan weer open, maar nu zijn er enorme tekorten aan materia- len en personeel. Grondstoffen zijn duur en er is een
FOTO: HERBERT WIGGERMAN
Juryvoorzitter Sjaak van der Tak is gecharmeerd van ondernemers die een eigen koers varen.
mer van het Jaar een paar echte vernieuwers zich aanmelden. Die kunnen collega-ondernemers weer inspireren.” Van der Tak is gechar- meerd van ondernemers die hun eigen koers varen. “Natuurlijk is het goed om rekening te houden met veranderingen op de afzetmarkt en de maatschappelijke opinie. Dierenwelzijn, gebruik van chemische middelen, stikstof en klimaat staan hoog op de agenda. Ver- diep je daarin en stippel
vervolgens je eigen koers uit. Dat wil overigens niet zeggen dat een toponder- nemer alles in zijn eentje uitzoekt. Een goede on- dernemer durft advies te vragen, betaalt daarvoor en past dat advies toe. Ik vind dat getuigen van ondernemerschap.” Hij hoopt op veel aan-
meldingen voor de pres- tigieuze prijs. “Je hoeft niet overal goed in te zijn. Als je denkt dat je op een aantal punten uitsteekt boven het gemiddelde, meld je dan aan.”
energiecrisis bijgekomen, deze laatste raakt vooral de glastuinbouw. En niet te vergeten het stikstof- dossier en de internationale ambities op gebied van broeikasgasemissies.” Dat alles leidt tot onzekerheid en maakt dat een ondernemer nog scherper aan de wind moet varen om het bedrijf succesvol te maken of houden.
Belangrijk is dat individuele ondernemers zorgen dat hun bedrijf technisch op orde is. Want zelfs al zou je je bedrijf willen verkopen, dan is het altijd nog beter een goedlopende onderneming te koop te zetten dan een slechtlopende, vindt hij.
Misschien is het allerbelangrijkste wel om een proactieve houding aan te nemen bij problemen die zich voordoen, zegt de coach. “Je kunt makkelijk nega- tief of passief worden, de kunst is om optimistisch te blijven. Als alles op je bedrijf technisch klopt, dan kun je ook beter de kansen pakken die zich voordoen.”
BOERDERIJ 107 — no. 5 (26 oktober 2021) 29
Het hele interview lezen? Scan de QR-code.
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84
