42 BETERE BESTURING VAN SCHEPEN VIA HAPTISCHE TECHNOLOGIE Smart-Ship verbindt mens en machine


938 | WEEK 22-23 27 MEI 2020


DELFT Drie jonge, recent afgestudeerde on- dernemers houden zich met hun bedrijf Smart-Ship in Delſt bezig met het verfijnen van de toepassing van haptische technologie in de scheepsbesturing. Smart-Ship’s doel is het teweegbrengen van een ommekeer in de manier waarop schepen worden bestuurd. De drie ondernemers ontdekten dat er een onevenwichtigheid bestaat tussen de manier waarop de kapitein informatie gepresen- teerd krijgt en hoe hij geacht wordt naar die informatie te handelen.


WILFRIED VELDHUIJZEN


Volgens het team van Smart-Ship wordt on- geveer 85 procent van alle scheepsongeluk- ken toegewezen aan het menselijk falen van de operator. “Wij merken dat dit niet door een gebrek aan vakbekwaamheid of kennis van de hedendaagse kapiteins komt, maar eerder vanwege een onvolledige of tegenstrijdige in- formatiestroom”, is hun stelling. Daarom stre- ven zij naar een duurzame toekomst van het maritieme vervoer door het optimaal benut- ten van synergieën die ontstaan uit de wissel- werking tussen mens en machine.


Door gebruik te maken van haptische tech- nologie (‘force-feedback technology’) bij de besturing van schepen willen zij de kloof in informatieoverdracht overbruggen, die ook wel bekend staat als ‘the last 5 inches of in- formation transfer’. In de beginfase richtten zij zich op de kleine snelle schepen en de mari- nemarkt, maar al gauw merkten zij dat ande- re maritieme deelmarkten eveneens in hapti- sche technologie geïnteresseerd waren.


Veelzijdige starters Het bedrijf is gestart in 2018 in aansluiting op een afstudeerproject aan de TU Delſt van Roy Kok, de CEO en oprichter van Smart-Ship. Dit project voor de Koninklijke Marine was gericht op de vermindering van verticale versnel- lingen (stuiteren) voor kleine snelle schepen door gebruik te maken van haptische tech- nologie. In september 2018 richtten Roy en zijn broer Brent Kok Smart-Ship op en in fe- bruari 2019 kwam Jelle Tiemensma het team versterken. Roy heeſt aan de TU twee mas- teropleidingen afgerond, zowel ‘Offshore and Dredging Engineering’, als ook Biomechanical Engineering’, de laatste gericht op interactie tussen mens en machine. Zijn broer heeſt vo- rig jaar de masteropleiding ‘Fiscale Economie’ aan de Erasmus Universiteit Rotterdam vol- tooid. Het ligt dus voor de hand dat Brent Kok de financiële functie van CFO vervult. Beiden komen uit een echt ondernemersgezin, want hun ouders hadden tientallen jaren een res- taurant. Jelle Tiemensma is ook aan de TU Delſt opgeleid als master in Energy & Process Technology en hij is als CTO in het team ver- antwoordelijk voor de technische kant van de projecten.


Vanaf het begin maken zij deel uit van het net- werk van YES!Delſt, een vooraanstaande ‘start up incubator’, oſtewel een praktische onder- steuner van starters. Zij hebben al zo’n 200 startups op weg geholpen en Smart-Ship kan zo profiteren van begeleiding van ervaren ad- viseurs en mentoren van YES!Delſt.


wijze in de controle-lus houdt, waardoor zowel de mentale als fysieke werkdruk van de opera- tor vermindert. Daardoor wordt het voor hem mogelijk om geconcentreerd te blijven en uit te blinken in zijn cruciale en complexe taken bij de besturing van het schip.


Volgens Smart-Ship zorgt hun technologie voor een duurzame en veilige maritieme sector, door te verzekeren dat de kapitein is gefocust op en begrijpt (voelt), wat het schip in een ideale si- tuatie zou doen. Zij benadrukken, dat het unie- ke van hun technische oplossingen vergeleken met andere alternatieven is, dat informatie- overdracht door middel van haptische techno- logie tien keer sneller door de mens wordt ver- werkt dan audio en visuele informatiestromen.


Daarnaast heeſt haptiek reeds haar meerwaar- de aangetoond in zowel de automotive-, lucht- vaart- als medische industrie. De technologie is tot op heden echter nog niet geïmplemen- teerd in de scheepvaartsector. ”Onze technolo- gie maakt het daarnaast mogelijk om krachten- terugkoppeling in vrijwel de gehele sector in te voeren, omdat onze besturingscontrollers maar één enkele installatie nodig hebben en andere functies via soſtware kunnen worden toegevoegd”.


Projecten Momenteel houdt Smart-Ship zich bezig met een tweetal pilotprojecten, een voor de Koninklijke Marine en de ander voor VSTEP. In samenwerking met het onderzoeksinstituut MARIN zet Smart-Ship krachtenterugkoppe- ling in om de schokeffecten voor bemanningen van kleine snelle schepen te verminderen. Van 13 tot 24 januari was het prototype van Smart- Ship geïnstalleerd in de MARIN FSSS simulator, waar tests werden uitgevoerd en de mogelijk- heden van de technologie aan een groep ex- perts werden gedemonstreerd. Volgens hen waren de eerste resultaten veelbelovend en de groep van experts zeer positief.


Voor het project met VSTEP passen zij de hap- tische technologie toe op een Azimuth hendel, om zo de opleidingen en trainingen met mari- tieme trainingssimulatoren efficiënter te maken en daarmee de trainingstijd te verminderen.


Het Smart-Ship team (v.l.n.r. Brent Kok, Jelle Tiemensma en Roy Kok) die trots hun eerste prototype tonen.


Haptische technologie Rijst de vraag, waaruit bestaat de haptische technologie van Smart-Ship en hoe werkt het? In de door Smart-Ship ontwikkelde technolo- gie brengen krachten terugkoppelende gas- hendels en Azimuth controlehendels informa- tie over aan de kapitein door gebruik te maken van krachten en of trillingen, die de kapitein op intuïtieve wijze kunnen informeren over eigen- lijk elk type informatiegegevens. Dit stelt hem in staat om zich op de beslissende onderde- len van zijn taak te concentreren en het waar- borgt, dat hij in de controle-lus opgenomen blijſt. “Onze technologie kan de kapitein bij- voorbeeld informeren over de ideale vaarsnel- heid, vaarrichting, identificatie van obstakels, motortemperatuur, hoge snelheidsnavigatie,


‘sea state’, positie van de thruster(s) en nog veel meer”, licht het team toe. Deze informatiestro- men kunnen aan de kapitein worden overge- bracht door middel van geleidende krachten, waarschuwingstrillingen, onzichtbare muren/ handen, die hem de ideale positie laten voelen. Daarbij moet worden opgemerkt dat het sy- steem altijd als advies werkt en dat de kapitein, wanneer de situatie hierom vraagt, dus altijd het systeem kan overrulen en door het advies heen kan drukken.


Werkdrukvermindering Gevraagd naar de sleutelvoordelen van Smart- Ship’s haptische technologie voor de maritie- me sector geven de jonge ondernemers aan, dat deze de kapitein op intuïtieve en vloeiende


Eind 2019 is Smart-Ship een samenwerkings- overeenkomst aangegaan met de DEME Groep, het Belgische baggerconcern. Met de onderte- kening van dit contract sloten Smart-Ship en DEME het PortXL Antwerp programma af. Ook voor de DEME Groep zullen zij hun technologie op verschillende controlepunten installeren om de baggerwerkzaamheden efficiënter te maken. Dit in januari gestarte project zal in de loop van 2020 verder worden ontwikkeld.


UNIIQ investering De resultaten van Smart-Ship zijn niet onopge- merkt gebleven. Zoals deze krant begin februari berichtte, heeſt het jonge bedrijf van het inves- teringsfonds UNIIQ een investering ontvan- gen van 200.000 euro voor het doorontwikke- len van de intuïtieve feedbacktechnologie voor scheepsbesturing. UNIIQ helpt ondernemers in Zuid-Holland om hun unieke innovatie sneller naar de markt te brengen. Zij willen graag met Smart-Ship de volgende groeifase ingaan.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60