This page contains a Flash digital edition of a book.
COLUMN


Vieze handen Column Jac van Tuijn, hoofdredacteur


Nederland is in de ban geraakt van Boyan Slat, de jonge acti- vistische ondernemer die binnenkort begint met het opruimen van plastic afval in de Grote Oceaan. En ja, zoals altijd zijn ook hier critici. Dit keer zijn het de oceanografen, die vinden dat Slat voorbijgaat aan de onbedoelde bijvangst van de grote drijf- armen die het plastic moeten gaan verzamelen. Volgens hen is het veel beter om het probleem bij de bron aan te pakken: het voorkomen van plastic afval in het water. Daar is natuurlijk veel voor te zeggen, maar wat te doen met het afval dat inmiddels al in de oceanen ronddrijft?


Schijnoplossing


Niemand associeert de succesvolle jonge ondernemer echter met vieze handen. Dat ligt anders bij het door Nederland ge- initieerde plan voor de aanleg van een 24 km lange zeedam in de golf van Jakarta, die de miljoenenstad tegen overstromin- gen moet beschermen. Maatschappelijke organisaties Both Ends, SOMO en TNI in Nederland associëren de Nederland- se overheid hier wél met vieze handen. Onlangs noemden ze Nederland hypocriet en ze deden het plan af als een schijnop- lossing. In hun ogen moet de bodemdaling worden aangepakt. Natuurlijk is daar veel voor te zeggen, immers: Jakarta ontbeert een goed functionerend drinkwaterbedrijf en iedereen trekt er zijn eigen water uit de grond. In combinatie met de druk van de hoogbouw, daalt de stad gemiddeld 10 cm per jaar. Dus niet de zeespiegelstijging vormt de grootste bedreiging, maar de drinkwatervoorziening. Daarin hebben de maatschappelijke organisaties helemaal gelijk. Maar intussen ligt de stad zo laag dat het niet lang meer zal duren voordat het een keer echt mis- gaat. Daar zal de verhoging van het kleine armzalige muurtje dat de stad momenteel beschermt, niet veel aan afdoen.


Dubbele pet Het probleem voor Nederland zit in de dubbele pet. De geplan- de zeedam in Jakarta maakt deel uit van een prestigieus ont- wikkelingsproject, de National Capital Integrated Coastal De- velopment (NCICD), dat naast de zeedam voorziet in de aanleg van nieuwe eilanden en een nieuwe haven. De opbrengsten van de nieuwe grond kunnen dan worden verrekend met de 34 miljard dollar die het hele project gaat kosten. Nederlands heeft fi nancieel bijgedragen aan de uitwerking van het plan, in de veronderstelling dat dat zich gaat terugbetalen in de vorm van opdrachten voor Nederlandse fi nanciële instellingen, ad- viesbureaus en baggerbedrijven. Daarom is Nederland een


makkelijke zondebok en zijn er demonstraties voor de Neder- landse ambassade in Jakarta, iedere keer als het project in een volgende fase komt.


Vieze handen


De demonstraties stellen Nederland in een kwaad daglicht. Natuurlijk moet Nederland zich de situatie van de Javaanse vissers aantrekken en in Indonesië aandringen op compen- satie. Bij onze Ruimte voor de Rivier-projecten zijn boeren intensief betrokken geweest en ruimhartig gecompenseerd. Maar in Indonesië is het niet aan Nederland om gedupeerden van infraprojecten te compenseren. Dat zal toch echt de over- heid dáár moeten doen. En die kent zo’n traditie helemaal niet. Moeten we onze handen dan maar niet vies maken en het NCICD-project laten voor wat het is?


Transparantie Iedere technologische ‘fi x’ heeft negatieve bijeffecten. Net zo - als de bejubelde oplossing van Boyan Slat. Het siert Nederland dat het zich het lot van de miljoenen inwoners van Jakarta aan- trekt. Naast de onvrede over de dubbele rol van Nederland in dit specifi eke project, is het wantrouwen jegens de weinig transparante eigen overheid in Indonesië vele malen groter. Deze situatie slaat op zo’n beetje alle waterprojecten van Nederlandse organisaties in het buitenland. Overal tiert de corruptie welig. Van mij mag Nederland de handen best vies maken waar het gaat om het verhogen van de waterveiligheid voor zoveel mensen. Ook al schiet het lokale bestuur tekort en zijn de omstandigheden volgens Nederlandse begrippen on- acceptabel. Juist op dit punt zijn ook twee vanuit Nederland opererende organisaties heel actief: IRC Wash en het Water Integrity Network. Het zou goed zijn om deze organisaties nog sterker te ondersteunen in hun strijd tegen corruptie in de watersector wereldwijd en in hun inzet om bestuurlijke trans- parantie te vergroten.


Met Boyan Slat komt het volgens mij wel goed. Die zal zich door de kritische oceanografen niet uit het veld laten slaan. Maar of Jakarta nu snel zal overgaan tot de aanleg van de zeedam, moet ik nog zien.


Meer columns van Jac van Tuijn www.waterforum.net/jacvantuijn


WATERFORUM JUNI 2017 11


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48