This page contains a Flash digital edition of a book.
voor de toepassing van zonnepanelen, volgens De Jong. “Het is dus zaak om oplossingen te vinden die bebouwing com- bineert met zonne-energie. Geluidsschermen zijn een optie. Als je die kunt volhangen met zonnepanelen, dan levert dat een grote bijdrage aan de opwekking van zonne-energie.” Vol- gens De Jong is niet elk scherm daarvoor geschikt. “Er moet natuurlijk wel zon op komen. Maar omdat geluidsschermen langs wegen en spoor liggen, heb je meestal in ieder geval aan één kant weinig schaduwbronnen. Dat biedt dus moge- lijkheden.”


Eerdere proefprojecten Er waren eerder proefprojecten, zoals langs de A27 ter hoog- te van De Bilt. Daar werden al in 1995 zonnepanelen bovenop schermen gemonteerd. Dat leidde nog niet tot een doorbraak. De zonnepanelen waren erg duur, in verhouding tot de relatief geringe stroomopbrengst. Dat leidde per defi nitie tot verlieslij- dende projecten. Maar daarin lijkt verandering te komen, nu de prijzen van panelen sterk zijn gedaald. De tijd is rijp voor experimentele projecten om zonnepanelen in de schermen te integreren, of geluidsschermen helemaal op te bouwen met zonnepanelen die ook lawaai weren. De Jong: “Het opwekken van stroom met behulp van zonnepanelen zal alleen een suc- ces worden als het geen geld kost, maar geld oplevert. Daar hangt het vanaf of er in de toekomst een grootschalige uitrol komt.”


Samenwerking


Dat omslagpunt tussen kosten en opbrengsten lijkt inmiddels nabij. Twee in het oog springende proefprojecten moeten uit- wijzen hoe het allemaal in de praktijk uitpakt: Solar Noise Bar- riers en Solar Highways. Bij deze projecten werken bedrijven, kennisinstellingen en overheidsorganisaties samen. De scher- men moeten uiteraard voldoen aan de normen voor onder meer geluidswering en robuustheid, maar tegelijkertijd moet duurzame energie worden opgewekt. En de bedoeling is dat het nu ook een keer rendabel wordt.


Transparant


Bouwbedrijf Heijmans is de trekker van Solar Noise Barriers, een pilot met een innovatief en transparant zonnegeluids- scherm bij Den Bosch. Het scherm beperkt geluidshinder voor omwonenden en wekt tegelijkertijd duurzame energie op. Doel is een doorbraakinnovatie te ontwikkelen voor een modulair zonne-geluidschermconcept, zowel voor de Neder- landse- als de internationale markt. De technologie heet Lu- minescent Solar Concentrator (LSC). Het licht wordt opgevan- gen met een gekleurde, transparante kunststof plaat en geleid naar zonnecellen in het frame van de wal. Die zonnecellen zijn niet zichtbaar. Volgens Heijmans gaat het om een modulair concept dat robuust is, omdat gevoelige componenten zijn geïntegreerd. Innovatiemanager Stijn Verkuilen verwacht dat de technologie straks op grotere schaal kan worden toege- past, ook op andere locaties.


Eerdere demonstratieprojecten met zonnegeluidsschermen - waarbij de schermen werden bedekt met zonnepanelen of er bovenop werden geplaatst - kregen vaak nauwelijks een com-


mercieel vervolg. Volgens Heijmans leverde dit geen sluitende businesscase op en is deze opzet erg gevoelig voor diefstal en vandalisme.


Solar Noise Barriers De eerste proefi nstallatie in dit ’Living Lab’ van Solar Noise Barriers is operationeel sinds eind april. De gemeente Den Bosch heeft kosteloos een locatie beschikbaar gesteld in de Willemspoort aan de Ring West, tegenover het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Er wordt gewerkt met een prototype in de vorm van twee opstellingen van 5 meter breed en 4,5 meter hoog. Heijmans werkt samen met Van Campen Industries, Airbus Defence and Space Netherlands, SEAC, ECN, TU Eindhoven en de gemeente Den Bosch. Financiering gebeurt door een eigen bijdrage van de bedrijven en een subsidie vanuit top- sector Energie. Ook worden meer conventionele zonnecel- len getest. Het gaat dan om reguliere en dubbelzijdige cellen, waarbij licht van twee kanten wordt omgezet in elektriciteit.


Twee kanten licht opvangen Een ander belangrijk project is Solar Highways. Rijkswater- staat heeft hiervoor een Europese subsidie van 1,4 miljoen euro ontvangen. Het gaat om de ontwikkeling van een inno- vatief geluidsscherm in samenwerking met ECN en SEAC. De schermelementen bestaan uit tweezijdige zonnecellen, zodat aan beide kanten energie kan worden opgewekt. De bouw moet beginnen in 2017.


Het scherm van 450 meter lengte en 6 meter hoog moet ge- noeg stroom opwekken om circa tachtig huishoudens van stroom te voorzien. De beoogde locatie is de A16 bij Dor- drecht. “Het moet een weg zijn van zuid naar noord”, aldus De Jong van SEAC. “Je kunt dan aan twee kanten licht opvan- gen. ’s Ochtends de ochtendzon, later de middag- en avond- zon.” De installatie zal zeker anderhalf jaar worden gemoni- tord.


Organisatorische aanpak De Jong is namens SEAC bij beide projecten betrokken. “Technisch is het allemaal niet zo’n heel groot probleem. Maar de grote puzzel is hoe je het organisatorisch aanpakt. Hoe krijg je bij verschillende partijen met verschillende belangen de neuzen dezelfde kant op in een samenwerking die voor iedereen goed uitpakt? Voor Rijkswaterstaat en gemeenten die de geluidsschermen beheren, betekent het opwekken van stroom dat ze er een extra taak bij krijgen. Die twee functies moet je in een businesscase zien te krijgen die voor iedereen goed is.”


Nr.5 - 2015 OTAR O Nr.5 - 2015TAR 33


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48